Kahverengi ve beyaz yumurtacı tavuklarda farklı yerleşim sıklığının yumurtlama performansı, yumurta kalitesi ve göğüs kemiği hasarı üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Zootekni Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE UYSAL

Danışman: Ekrem Laçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada üç farklı yerleşim sıklığı uygulanan kahverengi ve beyaz yumurtacı tavukların performans özellikleri, yumurta kaliteleri ve göğüs kemiği hasarının durumu araştırılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada Isa Tinted (IT) ve Hy-Line Brown (HB) yumurtacı genotipler, 3 farklı yerleşim sıklığı (5 tavuk/ kafes (düşük kafes sıklığı; DKS), 7 tavuk/ kafes (orta kafes sıklığı; OKS), 10 tavuk/ kafes (yüksek kafes sıklığı; YKS)) olmak üzere toplam 54 kafes kullanılmıştır. Bu kafeslere 198 HB ve 198 IT yumurtacı tavuk yerleştirilerek denemede toplam 396 adet tavuk kullanılmıştır. Bulgular: Kafes sıklığı arttıkça her iki genotipin de performans özelliklerinde gerileme olmuştur. Ancak, kırık-çatlak yumurta oranı YKS'de daha az olmuştur. HB yumurtacı tavukların performans özelliklerinin IT'lere kıyasla daha iyi olduğu belirlenmiştir. Kafes sıklığının, yumurta iç ve dış kalite parametreleri üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur (Şekil indeksi hariç). Genotipin, yumurta dış kalite parametrelerinden sadece yumurta ağırlığı (HB: 63.60 g; IT: 62.50 g) üzerine etkisi önemli bulunmuşken; iç kalite parametrelerinden ise sadece yumurta sarısı (IT>HB) farklı çıkmıştır. Kalsiyum mekanizmasında belirli işlevlere sahip olan hormonlardan (osteokalsin (OC), kalsitonin (CT), parathormon (PTH)) sadece PTH hormonu üzerine yaş (yaşla birlikte artmış) ve genotipin (IT>HB) etkisi önemli bulunmuştur. Göğüs kemiği hasarı olarak incelenen kırık ve deviasyon üzerine yaşın etkisi önemsiz saptanmış; kafes sıklığının göğüs kemiğinde meydana gelen kırık üzerine etkisi önemsiz, deviasyon üzerine önemli etkiye sahip olmuştur (DKS'de daha fazla). Sonuç: Kafes sıklığı arttıkça, yumurtacı tavukların performansında gerileme olurken göğüs kemiği deviasyonunun görülme oranı azalmış, yumurta kalite özellikleri ve incelenen hormonlar etkilenmemiştir. Bütün gruplarda HB yumurtacı tavukların IT'lere kıyasla daha iyi bir performansa sahip olduğu belirlenmiştir.