Ebeveynlerin engeli olan çocuklarını covıd-19'dan koruma yöntemleri ile hastalığın bulaşma riskine yönelik kaygı düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH DURSUN
Danışman: Türkan Kadiroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ebeveynlerin engeli olan çocuklarını COVID-19'dan koruma yöntemleri ile hastalığın bulaşma riskine yönelik kaygı düzeylerini belirlemektir. Materyal ve Metot: Araştırma tanımlayıcı, ilişki arayıcı yapılmıştır. Araştırma, Van ilinde özel bir Rehabilatasyon Merkezi'nde, 5 Kasım 2020 – 5 Haziran 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, Van il merkezinde yer alan 15 Rehabilitasyon Merkezleri oluşturdu. Örnekleme, basit rastgele örnekleme yöntemi ile belirlendi. Kura yöntemi ile belirlenen rehabilitasyon merkezine başvuran ve engeli olan çocuğa sahip ebeveynler araştırmanın örneklemini oluşturdu (S=139). Örneklemde evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma %71,94 katılımla tamamlanmıştır (S=100). Veriler, Soru Formu ve Durumluluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan (min-max), Skewness, Kurtosis değerleri ve Pearson Korelasyon Katsayısı tespit edilmiştir. Araştırmada etik kurul izni ve gerekli kurum izni yazılı olarak alınmıştır. Bulgular: Ebeveynlerin eğitim durumu açısından DKÖ puan ortalaması, ilköğretim grubunda 43.46±5.18, lise grubunda 39.43±6.71, üniversite ve üzeri grubunda ise 38.15±4.96 olarak bulundu (p=0.001). Ebeveynlerin gelir gider algısı açısından DKÖ puan ortalaması, geliri giderden fazla grupta 39.43±7.94, geliri giderine denk grupta 42.79±9.44 ve geliri giderinden düşük grupta 47.25±7.75 şeklinde belirlendi (p=0.02). Ebeveynlerin %55'inin COVID-19'dan korunma yöntemlerini yetersiz bulduğu saptandı (p=0.031). Engeli olan çocuğun yaşı ile DKÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki tespit edildi (p<0.05). Sonuç: Araştırmada ebeveynlerin eğitim düzeyi ve gelir düzeyi azaldıkça, durumluluk kaygılarının arttığı sonucuna ulaşıldı. COVID-19'dan koruma yöntemlerini yetersiz gören ebeveynlerde durumluluk kaygı yüksekti. Ayrıca, engeli olan çocuğun yaşı artıkça ebeveynlerin durumluluk kaygısı azaldı. Anahtar Kelimeler: COVID-19, ebeveyn, engeli olan çocuk, kaygı, koruma yöntemleri