Türkçe öğretmeni adaylarının edimbilimsel ve üstbilişsel farkındalıkları ile iletişim becerileri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA GEREZ TAŞGIN
Danışman: Muhsine Börekçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının edimbilimsel ve üstbilişsel farkındalıkları ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu çalışmada karma araştırma yöntemi kapsamında keşfedici desen kullanılmıştır. Çalışma sürecinin ilk aşaması olarak araştırmanın değişkenleri arasında yer alan edimbilimsel farkındalıkları ölçecek bir veri toplama aracı hazırlanmıştır. İkinci olarak öğretmen adaylarının edimbilimsel ve üstbilişsel farkındalıkları ile iletişim becerileri arasındaki ilişki nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile saptanmıştır. Araştırmanın hedef evrenini Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda öğrenim gören Türkçe öğretmeni adayları oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Öğretmen Adaylarına Yönelik Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği", "İletişim Becerileri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Edimbilimsel Farkındalık Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Veri analizi sürecinde öncelikle geliştirilen ölçeğe ilişkin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. Bu kapsamda geçerlik için kapsam geçerliği ve yapı geçerliği ile ilgili analizler yapılmıştır. Yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve yapının doğrulanıp doğrulanmadığına bakmak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden faydalanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile ortaya konmuştur. Aracılık rolü için de yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının edimbilimsel ve üstbilişsel farkındalıkları ile iletişim becerilerinin yüksek olduğu ve bu üç değişken arasında anlamlı ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonucunda Türkçe öğretmeni adaylarının edimbilimsel farkındalıkları ile üstbilişsel farkındalıkları arasında, edimbilimsel farkındalıkları ile iletişim becerileri arasında ve üstbilişsel farkındalıkları ile iletişim becerileri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki elde edilmiştir. Ayrıca üstbilişsel farkındalığın edimbilimsel farkındalık ile iletişim becerileri arasında aracı rol üstlendiği sonucuna ulaşılmıştır.