RATLARDA APREPİTANT'IN PARASETAMOL İLE İNDÜKLENEN AKUT BÖBREK TOKSİSİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARNAZ GHARBALI

Danışman: Abdulmecit Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tüm dünyada yaygın olarak kullanılan antipiretik ve analjezik bir ilaç olan Parasetamol yüksek dozlarda kullanıldığında hepatotoksiste ve nefrotoksisteye neden olur. Aprepitant, G-proteinine bağlı nörokinin-1 reseptörünün oldukça seçici bir antagonistidir ve klinikte antiemetik ilaç olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda; Aprepitant'ın parasetamol kaynaklı nefrotoksisite üzerine koruyucu etkilerini araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metot: Çalışmamızda 36 adet Albino Wistar cinsi erkek rat; Sağlıklı kontrol, Parasetamol (2 g/kg), Aprepitant (20mg/kg), NAC+Parasetamol (140 mg/kg+2 g/kg), Aprepitant+Parasetamol (10 mg/kg+2 g/kg), Aprepitant+Parasetamol (20 mg/kg+2g/kg) grupları olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Parasetamol uygulamasından 24 saat sonra tüm gruplardan alınan doku ve kan örneklerinde biyokimyasal incelemeler yapıldı. Bulgular: Serum BUN ve kreatinin seviyeleri parasetamol grubunda artarken, NAC ve aprepitant verilen gruplarda düzeldi. Parasetamol grubunda, böbrekte ölçülen SOD aktivitesi ve GSH miktarlarında azalma görülürken, NAC ve aprepitantın bu parametreleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde düzelttiği görüldü. Aynı zamanda böbrek dokusunda MDA miktarları parasetamol verilen grupta yükselirken; artmış olan MDA miktarlarının NAC ve aprepitant uygulanan gruplarda ise anlamlı şekilde azaldığı görüldü. Sonuç: Aprepitant, parasetamole bağlı böbrek hasarını azaltır. Bu etki aprepitantın oksidatif stresi azaltıp, antioksidan sistemleri güçlendirmesine bağlıdır.