Türkiye'nin dış ticaretinde ithal girdi bağımlılığı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRANUR EKİNCİ
Danışman: Abdullah Takım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda gelişen teknoloji ve lojistik sistemlerine bağlı olarak üretim merkez ve yöntemlerinin gelişmesi, mesafelerin kısalarak hammadde, ara malı ve yatırım mallarının ülkeler arası düşük maliyetle hızlı taşınabilmesi, ülkelerin karşılıklı olarak tarife oranlarını azaltmaları gibi nedenlerden dolayı ülkelerin ticaretleri birbirlerine giderek bağımlı hale gelmiştir. Tüm bunlar ülkelerin üretim yapılarında önemli değişiklik meydana getirmiştir. Bu durumun sonucu olarak Türkiye'nin dahil olduğu gelişmekte olan ülkeler üretim ve ihracat için ithal girdilere bağımlı hale gelmiştir. Türkiye'de ithalatın mal gruplarına göre dağılımı incelendiğinde çok büyük bir kısmının ara malı ithalatından oluşması bu tespiti destekler niteliktedir. Bu çalışma Girdi-Çıktı analizi yöntemi kullanılarak sektörel bazda Türkiye'de dış ticaretinin ithalata bağımlılık derecesinin ölçmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafından hazırlanan 2012 yılı Girdi-Çıktı tablosundan faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre ithalatta geriye bağlantı etkisi en yüksek ilk üç sektör" kok ve rafine petrol ürünleri", "motorlu kara taşıtları, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork)"," kimyasal ve kimyasal ürünler"dir. İthalatta ileriye bağlantı etkisi en yüksek ilk üç sektör ise "madencilik ve taşocakçılığı", "kimyasallar ve kimyasal ürünler", "kok ve rafine petrol ürünleri"dir.