Erzurum milletvekillerinin Yassıada yargılanmaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri Ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri Ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİLÜFER ÇEBİ
Danışman: Erkan Cevizliler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de 1945-1950 yılları arasında çok partili hayata geçiş denemeleri gerçekleşmiş, 14 Mayıs 1950'de gerçekleşen gizli oy, açık tasnif esası ile yapılan seçimler ile birlikte de Türk siyasi tarihinde yeni bir dönem başlamıştır. Cumhuriyet'in kurucu partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi, 27 yıl süren tek parti iktidarını "Yeter Söz Milletindir" sloganıyla siyasi sahneye çıkan Demokrat Parti'ye devretmiştir. Demokrasi kültürünün gelişimi açısından kritik bir dönüm noktası olan bu süreçte hem siyasi hem de toplumsal anlamda önemli değişimler yaşanmış, Türkiye'de ilk kez iktidar barışçıl bir şekilde el değiştirmiştir. Demokrat Parti, iktidarının ilk yıllarında geniş bir halk desteği kazanmış olsa da zamanla muhalefete ve basına karşı yürüttüğü baskıcı politikalarla, toplumsal huzursuzluklara ve desteğin zayıflamasına neden olmuştur. İktidar-muhalefet arasındaki gerilimin tırmanması sonucu ülkede art arda yaşanan olaylar cuntacılar tarafından darbeye gerekçe olarak gösterilmiş, 27 Mayıs 1960'ta Milli Birlik Komitesi tarafından Cumhuriyet'in ilk askeri darbesi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, 27 Mayıs darbesi sonrasında Yassıada'da yargılanan Erzurum Demokrat Parti milletvekillerinin mahkeme süreçleri incelenilmeye çalışılmıştır. Araştırmada milletvekillerinin savunmaları, suçlamalar ve mahkemede çıkan kararlar değerlendirilmiştir. Ayrıca dönemin siyasi atmosferi, darbenin ülke üzerindeki etkileri ve Erzurum'un yerel dinamikleri göz önünde bulundurularak, yargılamaların etkileri gözlemlenmeye gayret edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, 27 Mayıs Darbesi, Erzurum milletvekilleri, Yassıada.