Atatürk Üniversitesi yerleşkesi zemin özelliklerinin mikrotremor yöntemi ile incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYTULLAH SARAÇ
Danışman: Çağlar Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışması Atatürk Üniversitesi merkez yerleşkesi zeminin zemin hakim frekansı ve zemin büyütme faktörü değerlerinin mikrotremor yöntemiyle incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. Aynı zamanda ampirik yaklaşımlar ile hasar görebilirlik katsayısı (Kg) hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi Kampüsünde 45 noktada mikrotremor ölçümü yapılmıştır. Bu ölçümler CMG-6TD tipi sensör ile ortalama 60 dakika ve kültürel gürültünün fazla olduğu noktalarda bu süre uzatılarak uygulanmıştır. Sinyal/Gürültü oranının yeterli görülmediği bazı noktalarda ölçümeler tekrarlanmıştır. Yapılan ölçümler sonucu elde edilen veriler Yatay/Düşey Spektral Oran (YDSO) yöntemine göre Geopsy programında değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular: Kampüs alanının güneydoğusunda düşük zemin hakim frekansları hakimken, kampüsün kuzeydoğu kısmında yüksek zemin hakim frekansları gözlenmiş olup kademeli bir formasyon geçişinin olduğu düşünülmektedir. Ayrıca çalışma alanında bazı alanlarda yerel zemin koşullarına bağlı olarak çevresinden farklı zemin hakim frekansına sahip olduğu görülmüştür. Zemin büyütme faktörü değerleri incelendiğinde ise zemin hakim frekans değerlerine paralel olarak çalışma alanın güneydoğusunda yüksek zemin büyütmeleri gözlenirken çalışma alanın kuzeydoğusunda zemin büyütmeleri azalmaktadır. Kampüs alanının güneydoğu ve kuzeybatı alanlarının dışında etkin zemin hakim frekans değerleri 2.5 Hz'den büyüktür. Zemin büyütme faktörü değerlerinin ise 1 ile 6 arasında değiştiği gözlenmiştir. Benzer şekilde ampirik bağıntılardan elde edilen Kg değerlerinin çalışma alanın güneydoğusunda yüksek olduğu hesaplanmıştır. Sonuç: Pasif kaynak kullanılarak yürütülen ve zemin etkisinin araştırıldığı bu çalışmanın aktif kaynaklı yöntemler ile de geliştirilmesi tavsiye edilmektedir. Aynı zamanda ileriki çalışmalarda yapı stokunun da ortaya konarak deprem-zemin-yapı ilişkisinin incelenmesi ve rezonans araştırması yapılması bu çalışma alanı için tavsiye edilmektedir.