Yarı-rijit birleşimlerde moment-dönme davranışlarının deneysel ve sayısal incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mahyar MAALİ
Danışman: Abdulkadir Cüneyt Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çelik yapıların analiz ve tasarımında birleşimlerin davranışının hesaba katılması yapının gerçek davranışını temsil edebilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla, birleşimlerin davranışının iyi bilinmesi gerekir. Birleşimlerin aktardığı en önemli kuvvet moment olduğundan, birleşim davranışı dönme deformasyonu ile temsil edilebilir. Birleşimler, birleşim tipine, birleşim elemanlarına ve bu elemanların yerleştiriliş biçimlerine göre değişik moment-dönme eğrileri oluştururlar. Bu eğriler, deneylerle elde edilen gerçek davranışın mühendislik bakış açısıyla görsel anlatımıdır. Bazı birleşimler için bu deneyler kısmen yapılmış, veri bankaları oluşturulmuştur. Bu veri bankalarından yola çıkılarak birleşimin davranışını analizde ifade edebilmek için sınıflandırılmış ve modeller oluşturulmuştur. Fakat bunlar literatürde tanımlı 7 tip birleşimle sınırlı kalmıştır. Bu tez kapsamında literatürde tanımlı olan bu birleşim tiplerinden farklı 2 tip birleşim tipi önerilmiştir. Bu birleşimlerin davranışları hakkında yeterli bilgiye sahip olabilmek ve böylece kullanımına imkân verebilmek için çeşitli deneysel çalışmalar ve sayısal modellemeler yapılmıştır. Bu birleşim tiplerinden birincisi T birleşimlerdir, fakat literatürden farklı olarak T birleşim elemanı, levhalardan kaynaklanarak değil; ½IPE profilinden elde edilmiştir. Böylece, T birleşimlerin kaynaklarında meydana gelen işçilik hataları, Kopma noktası oluşumu, yerinde kaynağın iyi performans gösterememesi gibi problemlerin ortadan kaldırılacağı düşünülmüştür. İkinci birleşim tipinde ise alt-üst başlık korniyerli birleşimlerin davranışını iyileştirmek için başlık ve gövdelerinde berkitmelerin kullanımı önerilmiştir. Literatürde de berkitmelerin kullanımının birleşimin dönme kapasitesini iyileştirdiğini belirten çalışmalar mevcuttur. Bu tez kapsamında bu iki tip birleşim tipi için laboratuvarda gerçek boyutlu deneyler yapılmış, deneylerden okunan veriler yardımıyla moment-dönme eğrileri çizilmiştir. Böylece, birleşimlerin davranışı ve moment-dönme eğrisinin temsil etttiği rijitlik, dönme kapasitesi ve moment dayanımı ile ilgili değerlendirmeler ve grafikler sunulmuştur. Ayrıca, bu iki tip birleşim için birleşim boyutlarındaki değişimin birleşim davranışına etkileri gözlemlenmiş, böylece birleşim elemanlarının optimum boyutları hakkında bilgi verilmiştir. Elde edilen veriler ışığında sayısal modelleme yapılmış yarı rijit birleşimlerin genel olarak moment dönme ilişkisi ve davranışı sayısal olarak modellenmiştir. Böylece deneylerle kalibre edilmiş model sayesinde deneyi yapılmamış birleşimler için de gerçek davranışa en yakın sonuçlar elde edilmiştir.