Türkiye ile seçili afrika ülkeleri arasındaki dış ticaretin rekabet gücü açısından incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞİMANUR GÖNÜL

Danışman: Ziya Çağlar Yurttançıkmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kuramsal bir alt yapı çerçevesinde, Türkiye ile seçili Afrika ülkelerinin dış ticaret ilişkilerini ele almaktadır. Afrika'nın 21.yy ikinci yarısından itibaren uluslararası sistem içerisinde daha etkin rol oynaması ve küresel sahnede ağırlığı giderek artan bir aktör olması beklenmektedir. Pek çok alan da hızla gelişen Afrika kıtasının barındırdığı ekonomik ve ticari potansiyel ile jeopolitik ağırlığı Türkiye'nin Afrika ülkelerine karşı ilgi ve önemini artırarak ticari ilişkilerini kuvvetlendirmiştir. Bu çalışmada, 1995-2019 yılları arasındaki dönemde, Türkiye ile en yoğun dış ticaret hacmine sahip olan 10 Afrika ülkesinin yıllık verileri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı; Türkiye ile seçili Afrika ülkelerinin dış ticaretine neden olan mal gruplarının, rekabet gücü açısından etkilerinin analiz edilmesidir. Özetle Türkiye'nin en fazla dış ticaret yaptığı 10 Afrika ülkesi ile olan ticaretinden elde edilen ağırlıklandırılmış ortalama rekabet gücü endeksi kullanılarak yapılan analize göre rekabet gücü genel endeksinde ki artışların istihdam üzerinde anlamlı etkileri görülmektedir. İstihdam oranının ise sabit sermaye birikiminin ve gelir büyüme oranı ile anlamlı ilişkileri olduğu görülmüştür. Çalışmadaki verilerden de görüleceği gibi Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle olan ticaret hacmi son 20 yıllık dönemde önemli ölçüde artmıştır. Bu artışın büyük kısmı da Türkiye'nin ihracatında ki artışından kaynaklanmaktadır. Bu durum Türkiye açısından büyük anlam ifade etmekte gerek cari açığın kapatılmasında gerekse ihracat pazarlarının çeşitlenmesi açısından büyük fayda sağlamaktadır.