DOĞUM EYLEMİNDE ELE UYGULANAN FARKLI AKUPRESURE UYGULAMALARININ ENDORFİN SEVİYESİ VE DOĞUM AĞRISI ALGISI ÜZERİNE ETKİSİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP ÖZTÜRK ALTINAYAK

Danışman: Hava Özkan

Özet:

Amaç: Bu araştırma doğum eyleminde ele uygulanan farklı akupresure uygulamalarının endorfin seviyesi ve doğum ağrısı algısı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak dizayn edilmiştir. Araştırmanın evrenini Karadeniz Bölgesinde bir ilde üniversite hastanesi ile devlet hastanesinin doğum servisinde 25 Nisan 2019 – 31 Ekim 2019 tarihleri arasında doğum eylemi için başvuran primipar gebeler oluşturmuştur. Örneklemini ise belirlenen tarihler arasında randomize edilen 228 gebeden 140 gebe oluşturmuştur. Araştırma sıcak uygulamalı akupresure, soğuk uygulamalı akupresure ve akupresure olmak üzere üç deney ve bir kontrol grubu ile yürütülmüş ve her gruba 35 gebe alınmıştır. Veriler, "kişisel bilgi formu", "doğum eylemi girişim takip formu", "VAS" ve "SKÖ" kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS 20.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Veriler değerlendirilirken; sayı, ortalama, kikare, ANOVA, repeet measure analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan gebeler obstetrik ve demografik özellikler bakımından homojenlik göstermektedir. Deney ve kontrol gruplarının III. VAS ölçümlerine bakıldığında; soğuk uygulamalı akupresure grubunun 8.92±0.90, akupresure grubunun 9.36±0.97, sıcak uygulamalı akupresure grubunun 8.83±1.11, kontrol grubunun 9.88±0.31, gruplar arası farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p=0.00). Deney ve kontrol gruplarının III. SKÖ puan ortalamaları incelendiğinde; soğuk uygulamalı akupresure grubunun 4.68±0.52, akupresure grubunun 4.68±0.47, sıcak uygulamalı akupresure grubunun 4.51±0.70, kontrol grubunun 4.82±0.38 olduğu ve gruplar arası farkın istatiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p=0.11). Deney ve kontrol gruplarının endorfin ortalamalarına bakıldığıda, deney gruplarında son test puan ortalamalarının artmış olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte istatiksel farkın gruplar arasında anlamsız, grup içi anlamlı olduğu bulunmuştur. Sonuç: Deney grupları kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kullanılan akupresure uygulamalarının doğum ağrısının azaltılmasında etkili olduğu bulunmuştur. Deney gruplarında yapılan girişimlerin özellikle sıcak uygulamalı akupresurun endorfin seviyesini daha çok artırdığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Akupresure, doğum ağrısı, ebe, gebe, endorfin, sıcak uygulamalı akupresure, soğuk uygulamalı akupresure