Turizmin istihdama katkısının ölçülmesi: Erzurum ölçeğinde bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YEŞİM ÖZDEMİR
Danışman: Gökalp Nuri Selçuk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüm Dünya'da önemli bir sorun haline gelen işsizlik turizm sektörü sayesinde büyük oranda çözüme ulaştırılmıştır. Bunun sebebi turizmin doğrudan veya dolaylı olarak birçok sektöre istihdam olanağı sağlamasıdır. Turizmin istihdam üzerindeki etkilerinin ne ölçüde olduğunun anlaşılabilmesi çeşitli araştırmacılar tarafından istihdam çarpanları geliştirilmiştir. Bu çarpanlardan biri R. R. Nathan'ın geliştirdiği istihdam çarpan modelidir. Bu model sayesinde turizmin istihdam üzerindeki etkisi formüller kullanarak hesaplanabilmektedir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde turizm ve turizm sektörü, turizmin ekonomik etkileri ve bu etkilerin ölçülmesinde kullanılan yöntemler hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde turizmde istihdam kavramı üzerinde durularak turizmin istihdam üzerindeki etkisinin ölçülmesinde kullanılacak Nathan istihdam modeli açıklanmış ve istihdamın Dünya'da, Türkiye'de ve Erzurum ilindeki istihdam oranları verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde araştırmanın amacı, konusu, önemi ve metodolojisine yer verilmiştir. Erzurum ilinde elde edilen veriler ile formüle edilerek turizm alanında yaratılacak yeni iş olanaklarının dolaylı olarak diğer sektörlere ne kadar istihdam sağladığı hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucunda 2018 yılında en küçük çarpan 0,81 ile hizmetler sektöründe, en büyük çarpan 0,84 ile sanayi sektöründe elde edilmiştir. Bu sonuca göre turizm alanındaki yeni iş olanağında hizmetler sektöründe 81 kişilik sanayi sektöründe ise 84 kişilik yeni istihdam sağlanacaktır.2019 yılında ise en küçük çarpan 0,78 ile sanayi sektöründe en büyük arpan 0,96 ile hizmetler sektöründe elde edilmiştir. Bu sonuca göre turizm alanındaki yeni iş olanağında hizmetler sektöründe 96 kişilik sanayi sektöründe ise 78 kişilik yeni istihdam sağlanacağı sonucu elde edilmiştir. Ulaşılan bu sonuçlar ışığında turizm sektörünün hem doğrudan hem de dolaylı olarak istihdam sağladığı sonucuna varılmış olup istihdam yaratma kapasitesinin arttırılması için yeni tesisler ve yatırımların yapılması, kayıt dışı istihdam ve alternatif turizm çeşitlerinin yaygınlaştırılması konularında sektörlere önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Turizm, Turizm Sektörü, Turizmde İstihdam, Turizmin ekonomik etkileri ve ölçülmesi, Nathan İstihdam modeli