Fen bilimleri öğretmen adaylarının yeşil kimya ve sürdürülebilirlik farkındalıkları ile çevre eğitimine yönelik tutumlarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERAL BİLİCİ DURMAZ
Danışman: Zafer Karagölge
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, üç farklı devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan fen bilimleri öğretmen adaylarının Yeşil Kimya farkındalıkları, sürdürülebilirlik farkındalıkları ve çevre eğitimine yönelik tutumlarını incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Ayrıca elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen adaylarının çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik temelli eğitim uygulamalarına yönelik farkındalık ve tutum düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Veriler, öğretmen adaylarının Yeşil Kimya ve sürdürülebilirlik konusundaki farkındalıkları ile çevre eğitimine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla geliştirilen ve 5'li Likert tipinde hazırlanan bir ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirliği uzman görüşleri doğrultusunda sağlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve Lisrel programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, fen bilimleri öğretmen adaylarının Yeşil Kimya farkındalıkları, sürdürülebilirlik farkındalıkları ve çevre eğitimine yönelik tutumlarının genel olarak orta ve üzeri düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, Yeşil Kimya farkındalık puanlarının dördüncü sınıf öğrencileri lehine anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Diğer değişkenlerde ise sınıf ve cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırma sonuçları, fen bilimleri öğretmen adaylarının sürdürülebilirlik ve çevre eğitimine yönelik olumlu tutum ve farkındalığa sahip olduğunu, ancak Yeşil Kimya farkındalıklarının görece daha düşük düzeyde kaldığını ortaya koymaktadır. Yeşil Kimya farkındalık puanlarının sınıf düzeyine göre anlamlı biçimde farklılaşması, lisans eğitimi sürecinde kazanılan bilgi ve deneyimlerin bu alandaki farkındalığı artırdığını göstermektedir. Sürdürülebilirlik farkındalığı ve çevre eğitimine yönelik tutumların sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı biçimde farklılaşmaması ise bu kazanımların daha erken eğitim dönemlerinde şekillendiğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda, öğretmen adaylarının çevresel konulara yönelik kuramsal farkındalıklarının uygulamaya dönük Yeşil Kimya bilgileriyle desteklenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çevre Eğitimi, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Kalkınma, Yeşil Kimya