Granülomatöz mastitis: 10 yıllık deneyimimiz
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERCAN KORKUT
Danışman: Müfide Nuran AKÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETGranülomatöz mastit memenin nadir görülen kronik inflamatuar hastalığı olup, klinik ve radyolojik olarak meme kanseriyle karışabilen özelliklere sahiptir. Granülomatöz mastitin idiopatik granülomatöz lobüler mastit ve spesifik olmak üzere iki tipi tanımlanmıştır.Spesifik etyolojik nedenler olarak tüberküloz, sarkoidoz, vaskülit, ekinokokus granulozus, çeşitli mikotik ve parazitik enfeksiyonlar, yabancı materyal sayılabilir.İdiopatik granülomatöz mastitte, granülomatöz reaksiyon yapabilen enfeksiyoz (ör: tüberküloz, bazı mantar infeksiyonları) ve non-enfeksiyoz (ör: sarkoidoz, vaskulit) nedenler ekarte edildikten sonra histopatolojik incelemede non-kazeifiye granülomatöz inflamasyonun bulunması tanı kriteridir.Bu çalışmada Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Klinik ve Polikliniğine müracaat eden ve Ocak 2001 - Aralık 2010 arasındaki 10 yıllık dönemde granülomatöz mastit tanısı alan 93 hasta retrospektif olarak irdelendi.Doksan üç hastanın 91'i kadın 2'si erkekti. Hastaların yaş ortalaması 34.4 yıl idi. Hastaların tamamında tanı granülomatöz mastite özgü histopatolojik bulguların gösterilmesi ile kondu. On sekiz hastada tübeküloz mastit, 1 hastada ekinokokus alveolaris, 1 hastada ipek reaksiyonuna bağlı granülomatöz mastit mevcuttu. Yetmiş üç hastada etyolojik neden bulunmadığından idiopatik granülomatöz mastit olarak kabul edildi.İdiopatik granülomatöz mastit olarak kabul edilen 73 hastanın 1'i erkek 72'si kadındı. Beş kadın hastanın şikayetleri bilateraldi. Yetmiş üç hastanın tamamına kliniğimizde ve dış merkezde apse drenajı ve antibiyotik tedavisi uygulanmış olduğu ve şikayetlerin geçmediği anlaşıldı. Cerrahi tedavi olarak ilk operasyonda 73 hastanın 37'sine apse drenajı + insizyonel biyopsi, 36 hastaya geniş total eksizyon uygulandı. İlk operasyonda apse drenajı + insizyonel biyopsi yapılan 37 hastadan 9'unda şikayetlerin devam ettiği görüldü. Şikayetleri devam eden 9 hastadan 4'üne 2. operasyonda total eksizyon uygulandı. Total eksizyon yapılan 3 hastada nüks görülmedi. Apse drenajı + insizyonel biopsi yapılan ve şikayetleri devam eden 5 hastaya kortikosteroid tedavisi uygulandı. Kortikosteroid tedavisi alan 5 hastadan 2'si düzeldi. Şikayetleri devam eden 1 hastaya total eksizyon uygulandı, 2 hastanın ise şikayetlerinin devam ettiği anlaşıldı.İlk operasyonda total eksizyon uygulanan 36 hastadan 32'sinin şikayetlerinin geçtiği, geri kalan 4 hastaya 1 defa daha apse drenajı yapıldığı, 3'ünde nüks izlenmediği, 1'inin şikayetlerinin devam ettiği anlaşıldı.Hastaların 18'inin patolojik spesmenlerinde histolojik olarak kazeifikasyon nekrozu mevcut olup tüberküloz mastit tanısı konuldu. Tüberküloz mastit tanısı alan hastaların 1'i erkek 17'si kadındı. Bir kadın hastada şikayetler bilateraldi. 2 kadın hastada beraberinde akciğer tüberkülozu mevcuttu. Tüberküloz mastit tanısı alan 18 hastanın klinik olarak memede cilde fistülize apse akıntı gibi benzer şikayetleri mevcut olup 12 hastada apse drenajı ve antitüberküloz tedavi sonrasında nüks izlenmediği görüldü. Beş hastaya şikayetlerinin devam etmesi nedeni ile total cerrahi eksizyon uygulandı. Total eksizyon sonrası hiçbir hastada hastalık nüks etmedi. Memede apse akıntı fistül şikayeti olan 1 erkek hasta ise antitüberküloz tedaviyi kabul etmediği ve 1.5 yıl memede akıntının devam ettiği ve 2 yıl sonunda da hastalığın memede skatris bırakarak akıntının kesildiği görüldü.Sonuç olarak idiopatik granülomatöz mastitin tedavisinde apse drenajı ve antibiyotik tedavisi tek başına yeterli değildir. Hastalığın kesin tedavisi için lezyonun geniş olarak veya total eksizyonu gerekmektedir. Seçilmiş hastalarda kortikosteroid tedavisi etkili olmakla birlikte apse, cilde fistül, inatçı yara enfeksiyonlarında cerrahi tedavi yine ilk seçenek olarak düşünülmelidirTüberküloz mastit tanısı konan hastalara apse drenajı ve attitüberküloz tedavisi etkili olmakla birlikte nüks eden ve kronikleşen vakalarda cerrahi olarak total eksisyon seçilmelidir.