Gençlerde Covıd- 19 korkusu, okul reddi, okul tükenmişliği ve akademik dayanıklılık arasındaki ilişkinin ağ analizi ile incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE KARAAĞAÇ

Danışman: İsmail Seçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı gençlerde COVID-19 korkusuna bağlı olarak gelişmesi muhtemel okul reddi ve okul tükenmişliği semptomlarını belirlemek ve bu değişkenler arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın rolüne ilişkin olan yapıyı tespit etmektir. Yöntem: Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Bu kapsamda ilk olarak nicel aşamada kurgulanan model test edilmiş, daha sonraki aşamada nicel bulguları görüşmeler sonucu elde edilen nitel bulguların nasıl açıkladığı incelenmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu Erzurum ilinde lise öğrenimine devam eden öğrenciler oluşturmuştur. Bu bağlamda çok aşamalı örnekleme yöntemiyle ulaşılan 273 öğrenciyle çalışmanın nicel aşamasındaki model testi; özdeş örnekleme ve amaçlı örnekleme yöntemleri ile nicel verilerin toplandığı gruptaki okullardan çalışmanın nicel aşmasına da katılmış olan 10 öğrenciyle de nitel aşamadaki görüşmeler yürütülmüştür. Araştırmanın nicel aşamasında ağ analizi yapılmıştır. Ağ modelinde, her belirti bir düğüm olarak görülür ve iki düğüm arasındaki ilişki bir kenar olarak kabul edilir. Ağ modelini görsel olarak tahmin edilmesi ve gösterilmesinde R paketleri graph (sürüm 1.6.9) ve bootnet (versiyon 1.4.3) kullanılmıştır. Nitel aşamada ise tematik analiz yapışmıştır. Bulgular: Nicel ve nitel bulgular birlikte ve bütün olarak değerlendirildiğinde öğrencilerin okul reddi davranışlarının COVID-19 korkusuna yol açan pandemiden ve duygusal tükenmişlikle doğrudan bağlantılı olduğu görülmektedir. Bu durumun öğrencilerin akademik yardım aramaları ve okula karşı duyarsızlaşmaları ile de bağlantılı olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan analiz sonucu duygusal tükenmişlik ile duyarsızlaşma arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Sonuçlar: Araştırma sonucunda COVID-19 korkusunun etkisiyle öğrencilerin akademik dayanıklılıklarının azalarak okul tükenmişliği yaşamalarının okul reddi davranışlarını artırdığı ve nitel aşamada elde edilen bulguların nicel aşamada elde edilen ağ yapısını desteklediği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: COVID-19, okul tükenmişliği, akademik dayanıklılık, okul reddi, ağ analizi, karma yöntem açıklayıcı desen