Farklı Seviyelerde D Vitamini Eksikliği Olan Çocuklarda Çürük Riskinin Karyogram Modeli Kullanılarak Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yasemin Güler
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sera Derelioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: D vitamininin genel sağlık üzerinde olduğu gibi ağız ve diş sağlığı üzerinde de oldukça önemli rolü vardır. Bu rolü çene ve dişin gelişim aşamalarından itibaren başlamakta, diş oluşumundan sonra da çürük üzerindeki etkileri ile devam etmektedir. Çalışmamızın amacı; D vitamini eksikliğinin dişler üzerindeki etkisini araştırmak, D vitamini eksikliği olan çocuklarda çürük riskini Karyogram modeli kullanarak değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Çalışma 2017-2019 yılları arasında gerçekleşmiş olup; yaşları 6-12 arasında değişen, herhangi bir sistemik hastalığı bulunmayan, şiddetli (Grup I-GI) ve orta (Grup II-GII) seviyelerde D vitamini eksikliği bulunan 50 çocuk (35 kız, 15 erkek) ile geçmişte büyüme ve gelişimlerini etkileyen herhangi bir tedavi görmemiş, D vitamini eksikliği olmayan (Grup III-GIII) 25 çocuk (12 kız, 13 erkek) olmak üzere toplam 75 çocukta yürütülmüştür. Çocukların ağız diş muayeneleri ayna ve sonda yardımı ile uygun şekilde yapılmıştır. Muayene esnasında hipoplazi varlığı/yokluğu incelenmiş, kapanış ilişkileri, DMFT/dft indeksleri, PUFA/pufa indeksleri, plak indeksleri kaydedilmiştir. Çocuklardan uyarılmış tükürük örneği alınarak tükürük akış hızları ve tamponlama kapasiteleri ölçülmüştür. Çocuklardan gerekli dental radyografiler alınıp Demirjian yöntemiyle diş yaşı tahminleri yapılmıştır. Tüm bu elde edilen veriler değerlendirilerek Karyogram programına girilmiş ve çocukların çürükten korunma şansları belirlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS Statistics 21 (IBM, ABD) bilgisayar programı kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmeler için p<0.05 değeri anlamlılık derecesi olarak belirlenmiştir. Bulgular: Çocukların kronolojik yaş ortalaması 9±2.32 ve diş yaşı ortalaması 8±2.36'dır. Kronolojik yaş ve diş yaşı değerlendirildiğinde; GI ve GII' de kuvvetli, GIII' te ileri derecede kuvvetli, anlamlı ve pozitif yönlü ilişki vardır. Gruplar arasında plak indeksi değişkenlerinin dağılımları benzer bulunmuştur. Gruplarda; dft, DMFT, dfs, DMFS ve plak indeksi değişkenlerinin cinsiyetler arasındaki dağılımları benzer bulunmuştur. Minedeki hipoplazilerin varlığını değerlendirdiğimiz de ise; GI ve GII' de toplam 50 hastanın 12(%24)' sinde, GIII' te ise 25 hastanın 3(%12)' ünde minede hipoplazi mevcuttur. GI ve GIII' te kapanış ilişkisi en fazla 12 (%48) kişi ile Sınıf II olup, GII' de 17(%68) kişi ile Sınıf Iolarak tespit edilmiştir. Gruplar arasında tükürük akış hızı dağılımları, tamponlama kapasiteleri, Laktobasil ve S.mutans sayısı dağılımları benzer olarak bulunmuştur. Gruplarda Karyogram yeşil alan yüzdeliğine bakıldığında ise; GI-GII ve GI-GIII arasında anlamlı fark vardır (sırası ile p=0.002, p<0.001). Sonuç: D vitamini eksikliğinin çürük riski üzerindeki etkisinin Karyogram modeli ile değerlendirildiği çalışmamızın verileri ışığında, D vitamini eksikliğinin çürük riskini artırdığı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çürük riski, D vitamini, Karyogram.