Beş faktör kişilik özellikleri ile işe adanmışlık arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL BAKAN ATASEVER
Danışman: Fatih Karcıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı "akademisyenlerin beş faktör kişilik özellikleri ile işe adanmışlık algıları arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü" incelemektir. Akademisyenlerin mesleklerini başarılı bir şekilde icra etmesi için bazı özelliklere sahip olması gerekmektedir. Bu özelliklerin ortaya çıkmasında ise kişilik önemli bir role sahiptir. Kişiliğin aynı zamanda işe adanmışlık ve algılanan örgütsel desteği etkileyen faktörler arasında yer aldığı ifade edilmektedir. Buradan hareketle, çalışmanın temel amacı akademisyenlerin beş faktör kişilik özellikleri ile işe adanmışlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve beş faktör kişilik özellikleri ile işe adanmışlık arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracılık rolünü araştırmaktır. Araştırma kapsamında oluşturulan model ve hipotezlerin test edilmesi amacıyla akademik sektörde çalışan 396 akademisyene anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda beş faktör kişilik özelliklerinden dışadönüklük ile işe adanmışlık arasında pozitif yönde ve çok zayıf bir ilişki, uyumluluk ile işe adanmışlık arasında pozitif yönde ve zayıf bir ilişki, sorumluluk ile işe adanmışlık arasında pozitif yönde ve zayıf bir ilişki ve deneyimlere açıklık ile işe adanmışlık arasında pozitif yönde ve zayıf bir ilişki bulunmuştur. Nevrotiklik ile işe adanmışlık arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Beş faktör kişilik özelliklerinden dışadönüklük ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif yönde ve çok zayıf bir ilişki, uyumluluk ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif yönde ve çok zayıf bir ilişki, sorumluluk ile örgütsel destek arasında pozitif yönde ve çok zayıf bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Nevrotiklik ile algılanan örgütsel destek arasında negatif yönde ve çok zayıf bir ilişkinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Deneyimlere açıklık ile örgütsel destek arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Algılanan örgütsel destek ile işe adanmışlık arasında pozitif yönde ve çok zayıf bir ilişki bulunmuştur. Yapılan aracılık analizi sonucunda dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve nevrotik kişilik özellikleri ile işe adanmışlık arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracı rolünün bulunduğu belirlenmiştir. Deneyimlere açıklık kişilik özelliği ile işe adanmışlık arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin aracı rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.