IRAK TÜRKMENLERİNİN YAYGIN EĞİTİM YOLUYLA LATİN HARFLİ TÜRKÇE ÖĞRENİMİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Manal Shams Aldeen Bahaulddin WINDAWI
Danışman: Hamza Kolukısa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yapılan bu çalışmada Irak'ta yaşayan Türkmenlere yaygın eğitim yoluyla ve Latin harfleriyle Türkçe eğitimi verilmesinin dil gelişimi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, bunun yanında yaygın eğitimde Türkçe öğretimi konusunda karşılaşılan sorunların ders paydaşları tarafından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu tez çalışmasında nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma belli bir duruma ilişkin sonuçlar ortaya koymayı amaçlandığından durum çalışması deseniyle örülmüş, var olan bir durumun tek başına analiz edilip bütüncül şekilde betimlenmesi yapılacağından bütüncül tek durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmaya Kerkük ve Bağdat Türk Kültür Merkezlerinde öğretici olarak görev yapan bireyler gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yüz yüze röportaj esnasında verdikleri yanıtlar ses kaydına alınmış, daha sonra katılımcıların sözleri anlam bütünlüğü korunarak akademik bir dil ile yazıya aktarılmıştır. Bulgular: Uygulama sonucunda elde edilen verilere göre merkezlerde görev yapan öğreticiler, Türkmenlerin Latin harfleri ile Türkçe öğrenmelerine katkı sağlamakta, ana dilde eğitim almalarına destek olmaktadır. Türkmenlerin ana dilde eğitim görmelerine engel olan nedenlerin başında siyasi çekişmeler ve yöneticilerin bu konuyla ilgili hassasiyetlerinin düşük olmasının neden olduğu, hatta katılımcı görüşleri değerlendirildiği zaman Türk Kültür Merkezlerinin kapatılmasında siyasi nedenlerin yanında merkez yöneticilerinin vasıfsız hareketlerinin de etkisinin olduğu görülmektedir. Elde ettiğimiz bulgulara göre Türkmenlerin Latin harfleri ile Türkçe öğrenim süreçlerini olumsuz yönde etkileyen diğer nedenlerden biri de Türkmenlerin konuştukları gibi Latin harflerini okumaya çalışmalarıdır. Kültür Merkezlerine gelen öğrencilerin Türkçe öğrenmede sorun yaşamalarının bir diğer nedeni olarak okullarda verilen eğitimin genel olarak İngilizce ağırlıklı olması gösterilebilir. Sonuç: Bu çalışmada Irak Türkmenlerinin Latin harfli Türkiye Türkçesini öğrenmek için ne gibi imkânları hayata geçirdiklerine ve bu uğurda ne gibi fedakârlıklar yapıp ne gibi bedeller ödedikleri konusuna eğilmeye çalıştık. Bu çalışmanın, Irak Türkmenlerinin en önemli kültür varlığı olan dilini koruma ve geliştirmesine, bu yolla varlığını devam ettirme çabasına katkı sağlayacağına inanıyoruz.