TAVUK (GALLUS GALLUS DOMESTİCUS) GASTROİNTESTİNAL SİSTEMİNDE AÇLIK VE TOKLUK DURUMLARINA BAĞLI ADİPOKİN PROTEİN İFADE PROFİLLERİNİN ARAŞTIRILMASI


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Temel Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Maral Ghassan SALAHALDEEN ALTORMHALE

Danışman: Hülya Kara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tavukların (Gallus gallus domesticus) gastrointestinal sistem dokularında Chemerin, Asprosin ve Apelin adipokinlerinin ifadelenme düzeylerini, dağılımlarını protein profillerini detaylı bir şekilde incelemektir. Materyal Metot: Bu Çalışmada; adipokin ifadelenme düzeyleri üreme sistemini de etkilediğinden erkek dişi cinsiyetler kullanıldı. Her bir cinsiyet için 16'şar adet (8 aç, 8 tok) kesim ağırlıklarına ulaşmış ergin tavuğun (40-45 günlük 2-2,5 kg ağırlığında) gastrointestinal sistem organlarından proventriculus, ventriculus, duodenum, jejunum, ileum, secum'a ait dokular alındı. Dokular; proventriculus ventriculus'ta corpus kesimlerinden, duodenum'da pars descendens pars ascendens'ten, jejunum'da pars proximalis pars distalis'ten, ileum'da proximal distal kesimlerinden elde edildi. Kanatlılarda rectum fonksiyonel açıdan çok etkin rol üstelenen bir organ olmadığından çalışmaya dahil edilmedi. Alınacak olan bu dokularının histolojik immunohistokimyasal analizlerin gerçekleştirilmesi için %10 nötral formaldehit solüsyonuna alındı. Bulgular: Histokimyasal bulgularda, özellikle duodenum ve jejunumda tokluk durumunda PAS-reaktif goblet hücre sayısında anlamlı azalma saptanmıştır (p<0.05). İmmünohistokimyasal analizlerde ise, Asprosin ekspresyonunun proventriculus, ventriculus ve jejunumda tokluk durumunda arttığı; Chemerin'in ise tüm dokularda toklukla birlikte immünpozitiflik düzeyinde artış gösterdiği belirlenmiştir. Apelin ekspresyonu ise özellikle glandüler epitelde tokluğa bağlı olarak belirgin şekilde artış sergilemiştir. Sonuç: Elde edilen veriler, beslenme durumunun hem mukus üretimi hem de lokal adipokin ekspresyonu üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, bağırsak mukozasında beslenmeye bağlı metabolik adaptasyon mekanizmalarının anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Adipokinler, açlık, goblet hücresi, kanatlı hayvanlar, metabolizma, sindirim sistemi, tokluk