Doğu Anadolu Bölgesi Tarımındaki Yapısal Değişim ve Bölgesel Kalkınma Politikaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Hakan Özdemir
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fahri YAVUZ
Özet:ÖZET Doğu Anadolu Bölgesinin tarımsal yapısındaki mevcut durum ve son 35 yıldaki değişimin incelenmesi ve bu noktadan hareketle bölge tarımının kalkındırılması ile ilgili politikaların irdelenerek bu yönde önerilerin sunulması, bu çalışmanın amacıdır. Çalışmada kullanılan materyal, konu ile ilgili olarak bugüne kadar yapılmış olan araştırmalara ait bulgular ve yayınlanan istatistiki verilerden oluşmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi Türkiye'nin iktisaden geri kalmış bölgelerinden biri olup, bölgede doğal ve ekolojik şartların belirlediği bir ekonomik yaşam biçimi mevcuttur. Tarıma dayalı ekonomik yapıya sahip olan bölgede nüfusun %77.9'u tarım sektöründe çalışırken, bölgedeki toplam GSMH'nın %43.6'sı yine bu sektörden sağlanmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesinde yetiştirilen bitkisel ürünlerin çoğunun verimliliği ve bu verimlilikteki artış Türkiye ortalamasının altında olup, arazi ve iklim özellikleri bölgedeki bitki yetiştiriciliğini sınırlandırmaktadır. Bölgede doğal ve yerel şartların bitkisel üretime nazaran hayvansal üretime daha müsait olması, tarım işletmelerinde hayvancılığı ön plana çıkarmıştır. Ancak bölge hayvancılığının altyapı, organizasyon, üretim tekniği ve yanlış hayvancılık politikaları gibi birçok probleminin olması, hayvansal üretimde de verimliliğin ve bu verimlilikteki artışın Türkiye'nin altında kalmasına neden olmuştur. Planlı dönemle birlikte bölge tarımının kalkındırılması için birçok politikalar geliştirilmişse de, ülkedeki mevcut kurumsallaşmanın etkin çalışmamasından dolayı bu çalışmalardan islenilen sonuçlar alınamamıştır. Bölge tarımının ve bölge ekonomisinin bir bütün olarak kalkındırılması bölgeye yapılacak yatırımların artırılmasına, bölge kaynaklarını bölgenin şartlarına uygun olan hayvancılığa yönlendirecek politikaların izlenmesine ve bölge hayvancılığını kârlı hale getirecek kararlı, sürekli ve yeterli politikaların takip edilmesine bağlıdır.Tüm bunların yapılabilir olması ise, bu politikaları etkin bir şekilde uygulayacak uluslararası standartlara uygun kurumların ülkede oluşturulmasıyla mümkün olacaktır.