5. sınıf sosyal bilgiler dersi etkin vatandaşlık ünitesinin göçmen çocukların vatandaşlık bilinç düzeyleri üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN BOZKAYA

Danışman: Selçuk İlgaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı 5. sınıf göçmen öğrencilere, sosyal bilgiler dersi etkin vatandaşlık ünitesi kapsamında verilen vatandaşlık eğitiminin, vatandaşlık bilinç düzeyleri üzerine etkisini ölçmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılarak veriler toplanıp çözümlenmiştir. Nitel ve nicel yöntemlerle veri toplama, analiz etme ve bütünleştirmeye olanak sağlayan araştırmalara karma (mixed) yöntem araştırmaları denir (Yıldırım & Şimşek, 2018, s. 322). Çalışmamızda açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Bu desenin en güçlü yönü araştırmanın nicel ve nitel veri toplama işlerinin birbiri üzerine inşa edilmesi ve kolay anlaşılmasıdır (Creswel, 2017, s. 39). Nicel verilerin toplanmasında yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin, cinsiyet ve yaşa göre aralarında fark olmadığı görülmüştür. Deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin eğitim öncesi, vatandaşlık bilinç ölçeği toplam puanından aldıkları ön test puanları bakımından aralarında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Son test puanlarına göre ise, deney grubu ve kontrol grubundaki öğrencilerin eğitim sonrası vatandaşlık bilinç ölçeği toplam puanı bakımından aralarında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Böylece verilen vatandaşlık eğitiminin deney gurubu üzerinde faydalı olduğu, söylenebilir. Bununla birlikte kontrol grubundaki öğrencilere ise bu eğitimi almadıkları için vatandaşlık bilinç düzeylerinde herhangi bir değişiklik olmamıştır. Sonuç: Sonuç olarak nicel ve nitel veriler birleştirilerek yapılan veri analiz sonuçlarına göre, sosyal bilgiler dersi etkin vatandaşlık ünitesinin 5.sınıf göçmen öğrencilerin bilinç düzeyleri üzerine etkili olduğu, yani öğrencilerin vatandaşlık bilinç düzeylerini olumlu yönde etkilendiği ve arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.