Şiir ve poiesis olarak modern Türk şiiri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN NURİ TOLAR

Danışman: Erdoğan Erbay

Özet:

Bu çalışmanın amacı, modern Türk şiirini şi'r ve poíêsis kavramları üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda şi'r ve poíêsis kavramlarının açıklaması yapılmaya ve modern Türk şiirinin ilk örnekleri sayılabilecek eserler tespit edilmeye çalışılmıştır. Örnek olarak modern Türk şiirine dair ilk belirtilerden itibaren temsil gücü yüksek sanatçılar ve şiirler seçilmiştir. Anlamak, sezmek anlamlarına gelen 'şi'r'; yapma, biçimlendirme, oluşturma anlamlarına gelen 'poíêsis' kavramından oldukça farklıdır. 'Şi'r' düşüncesinin belirleyici olduğu Divan şiirinin, bir gerçekliği yansıtma (mímêsis) veya kişiyi arındırma (kátharsis) gibi bir ereği yoktur. Bir gerçekliği ikame etmek üzere icra edilen bir yaratım (poíêsis) değildir. Modern Türk şiirinde poíêsis'in belirleyiciliği, şiirin bir tasarım sonucu, poetik bir düşünce eşliğinde ve açıklayıcılığında yapılabileceği/yaratılabileceği düşüncesiyle olmuştur. Bu belirlemeler ışığında tezde savunulan düşünce, Türk şiirinin modernleşme serüveniyle birlikte kendine mahsus bir yaratım (poíêsis) düşüncesi edindiği yolundadır. Avrupa ve giderek dünya şiiriyle temas halinde olan modern Türk şiiri, kendisini tavsif eden niteliklerini, temas hâlinde olduğu diğer edebiyatların etkisi altında olmakla değil, toplumla olan güçlü bağları sebebiyle edinmiştir. Anahtar Kelimeler : Şi'r, Poíêsis, Batı, Şuur, Dil