Erzurum'da görev yapan aile hekimlerinin yenidoğan sariliği hakkindaki bilgi düzeylerinin ve tutumlarinin araştirilmasi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET VEYSEL ÖZGÜNLÜK
Danışman: Mustafa BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, Erzurum ilinde görev yapan aile hekimlerinin yenidoğan sarılığına ilişkin bilgi düzeylerini ve tutumlarını araştırmayı, olası ilişki ve belirleyici faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel dizaynda olan bu çalışma, Nisan 2025 – Mayıs 2025 tarihleri arasında, Erzurum ilinde görev yapmakta olan Aile Hekimleri arasında yürütülmüştür. Katılımcıların yenidoğan sarılığı hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumlarını ölçmeye yönelik 27 sorudan oluşan üçlü Likert tipi anket soruları çevrim içi ve yüz yüze yöntemle uygulandı. Ölçeğin güvenilirliği, test–retest ve McNemar testi ile değerlendirildi. İstatistiksel olarak anlamsız bulunan 17. soru analiz dışı bırakıldı. SPSS programı ile verilerin tanımlayıcı istatistikleri, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulandı. Bulgular: Çalışmaya gönüllü katılım gösteren 200 aile hekiminin ortalama yaşı 35,40±8,22 yıl, %59,5'i erkek (n=119), bilgi skoru ortalaması 15,96±2,73; tutum skoru ortalaması 3,36 ± 1,40'dır. Bilgi ve tutum skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Demografik değişkenlerle (yaş, cinsiyet, görev yeri, çocuk sahibi olma durumu, eğitim alma) bilgi ve tutum skorları arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Ancak, geleneksel uygulamalara olumlu yaklaşan hekimlerin bilgi skorları anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p<0,05). Aile Hekimlerinin G6PD eksikliği, konjuge bilirubin yüksekliği, ABO/Rh uyuşmazlıkları, erken başlangıçlı sarılık, emzirme yönetimi ve anne sütü sarılığı konularında bilgi eksiklikleri dikkat çekmiştir. Sonuç: Aile hekimlerinin genel bilgi düzeyi yeterli görünmekle birlikte, rehber uyumu, erken başlangıçlı sarılık yönetimi ve emzirme süreci gibi kritik alanlarda bilgi açıkları mevcuttur. Geleneksel uygulamalara yönelik tutumlar ile bilgi düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunması, eğitimlerin davranışsal bileşenleri de içerecek şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan sarılığı, aile hekimliği, bilgi düzeyi, tutum, geleneksel uygulamalar