Serbest zaman ilgilenimi ve mutluluk arasındaki ilişkide akış deneyiminin aracı rolü: rekreasyonel kış sporları katılımcıları örneği


Creative Commons License

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Spor Yönetimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN KANDİL

Danışman: Davut Budak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birincil amacı, rekreasyonel olarak kış sporlarıyla ilgilenen katılımcıların serbest zaman ilgilenimi, akış deneyimi ve mutluluk düzeyleri arasındaki farklılıkları çeşitli değişkenlere göre incelemektir. İkinci amaç ise, bu katılımcıların serbest zaman ilgileniminin mutluluk üzerindeki etkisinde akış deneyiminin aracılık rolünü test etmektir.

Yöntem: Nicel araştırma yöntemine göre tasarlanan bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolayda örnekleme yöntemiyle çalışmaya dahil edilen 292 (Ortyaş= 27,29± 8,18) kadın ve 529 (Ortyaş= 33,72± 11,99) erkek olmak üzere toplamda 821 kayak/snowboard veya her ikisini de yapan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; “Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği-SZİÖ” “Oxford Mutluluk Ölçeği Kısa Formu-OMÖ-KF”) ve “Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği-RADÖ” kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistiklere ek olarak, bağımsız gruplar için t-testi, MANOVA, ANOVA Basit Doğrusal Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenirliklerini tespit etmek için Cronbach’s Alpha iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmada yer alan gizil değişkenler arasındaki nedensel ilişki yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir.

Bulgular: Yapılan analiz sonuçlarına göre katılımcıların çalışma kapsamında kullanılan ölçeklerde ortalama puanlarının cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, aktivite türü, kayma düzeyi ve katılım şekli değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların ortalama puanları ile aktivite yılı ve aktivite sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişkiler bulunmaktadır. Ayrıca, serbest zaman ilgilenimi ve mutluluk arasındaki ilişkide akış deneyiminin aracılık rolü üstlendiği de belirlenmiştir.

Sonuç: Sonuç olarak, katılımcıların serbest zaman ilgilenimlerinin artması, akış deneyimlerini olumlu yönde etkileyerek mutluluk düzeylerini yükseltmektedir. Kış sporları etkinliklerinde akış deneyimini artırmaya yönelik programlar geliştirilerek katılımcıların serbest zamanlarında daha fazla mutluluk yaşamaları sağlanabilir.