DROSOPHILA MELANOGASTER'İN FARKLI SOYLARINA AİT ERKEK VE DİŞİ POPÜLASYONLARINDA NANOPARTİKÜLLERE BAĞLI ÖMÜR UZUNLUĞU TOKSİSİTESİNİN ARAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kakageldı AMANDURDYYEV

Danışman: Handan Uysal

Özet:

Amaç: Nanoteknoloji yeni teknolojiler geliştirerek insan hayatını daha konforlu hale getirmektedir. Bu alanda kullanılan nanopartiküller 1-100 nm boyutlarında ve sahip oldukları kimyasal reaktivite, elektrik iletkenlik, fiziksel dayanıklılık, manyetizma gibi özellikleri ile mikrometrik maddelere göre daha üstündürler. Bu özelliklerinden dolayı sağlık, kozmetik, gıda, tarım, savunma ve çevre gibi sektörlerde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Dünya çapında NP içeren ürünlerin artması ile insan ve diğer canlılar solunum, sindirim ve deri yoluyla NP'lere maruz kalmaktadırlar. NP'lere sürekli maruz kalmanın canlılar üzerinde ne gibi etkilerinin olduğu da tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışma, NP'lerin Drosophila melanogaster'de doz-süre etkileşimine bağlı olarak ömür uzunluğu üzerindeki etkilerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: NP'lerin olası toksik etkilerini belirlemek için genetik bir model organizma olan D. melanogaster'in yabanıl ve mutant soylarının dişi ve erkek popülasyonlarında in vivo ömür uzunluğu testi uygulanmıştır. Bulgular: Farklı dozlarda NP'ler D. melanogaster'in yabanıl ve mutant soylarının dişi ve erkek popülasyonlarına kronik olarak uygulanmıştır. Tüm uygulama gruplarında ömür uzunluğu kontrol gruplarına göre kısalmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu tez çalışması kapsamında çeşitli sektörlerde kullanılan NP'lerin D. melanogaster'in ömür uzunluğu üzerinde doz-süre etkileşimine bağlı olarak toksik etki gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Sentetik nanopartiküller, popülasyon, model organizma, yaşlanma