Yabancı Mahkemeler Tarafından Verilen Boşanma Kararlarının Ardından Türk Mahkemelerinde Mal Rejiminin Tasfiyesi Sürecinde Ortaya Çıkabilecek Sorunlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Özel Hukuk Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ECEM KAPICI

Danışman: Bahar Küpe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ülkemizde her yıl boşanan çiftlerin sayısı hızla artmaktadır. Bu artış ülkemizde yaşayan yabancı çiftler arasında da yaşanmaktadır. Son dönemdeki göç dalgaları, yabancı unsur taşıyan boşanma davaları ile mal rejimi tasfiyelerine ilişkin davalarda beklenenin üzerinde bir artışa yol açmıştır. Genellikle Türk mahkemeleri veya yabancı mahkemeler tarafından verilen boşanma kararlarının ardından Türk mahkemelerinde mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalar açılmaktadır. Bu çalışmanın kapsamı, Türkiye' de tanınan yabancı boşanma kararlarına istinaden açılan mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalarda ortaya çıkabilecek problemleri inceleyerek çözüm yollarının sunulması ile sınırlı tutulmuştur. Söz konusu davalarda 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu' nun 15. maddesinin uygulanması muhtemel olduğu için bu madde çalışmamızda incelenmiştir. Genellikle Türkiye' de tanınan yabancı boşanma kararlarına istinaden açılan mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalarda mahkeme tarafından yabancılık unsuruna ilişkin inceleme yapılmadan doğrudan Türk hukuku uygulanmaktadır. Bu uygulama Türk mahkemeleri tarafından tanınan yabancı boşanma kararlarına istinaden açılan mal rejimi tasfiyesine yönelik davalardaki zamanaşımı meselesini ekseriyetle etkilemektedir. Uygulamada Türkiye' de tanınan yabancı boşanma kararlarına istinaden açılan mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalarda uygulanacak ülke hukukunun belirlenmesi ve dava zamanaşımı önemli bir sorundur. Bu bağlamda çalışmamızda çelişkili Yargıtay kararları eşliğinde incelemeler yapılmış, ayrıca söz konusu davaların ayni ve nakdi tasfiye taleplerine ilişkin olması durumları ayrı ayrı incelenerek, hem uygulanacak hukuka hem de zamanaşımı konusuna etkisi incelenmiştir. Yabancı adli ve idari boşanma kararlarının Nüfus Hizmetleri Kanunu madde 27A gereği idari yoldan tanınması mümkün hale gelmiştir. Bu idari tanımanın, mal rejiminin tasfiyesine yönelik davalarda aranan evliliğin sona ermesi ön koşuluna ve dava zamanaşımı meselesine etkisi bu çalışmanın kapsamında değerlendirilmiştir.