Shogaol'ün antioksidan ve antiproliferatif aktivitelerinin belirlenmesi ve bazı metabolik enzimler üzerinde etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL YAPICI
Danışman: İlhami Gülçin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında fenolik bileşikler sınıfında olan Shogaol'ün birçok metotla antioksidan kapasitesi, insan karbonik anhidraz I ve II, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, α-glikozidaz, α-amilaz enzimleri üzerinde inhibisyon etkisi, A-549 akciğer kanseri, HT-29 kolon kanseri, MCF-7 ve MDA-MB-453 göğüs kanseri hücre hatları, 3T3-L1 fare fibroblast normal hücre hattı üzerinde antiproliferatif etkisi araştırıldı. Yöntem: Shogaol'ün antioksidan kapasitesini belirleme amacıyla DPPH radikali, ABTS radikali ve DMPD radikali giderme ile Cu2+, Fe3+ ve FRAP indirgeme metotları kullanıldı. Standart olarak BHA, BHT ve Troloks kullanıldı. Enzim çalışmalarında hCA I ve hCA II izoenzimleri insan eritrositlerinden, Sepharose-4-B-L-Tirozin-sülfanilamid afinite kromatografisi ile saflaştırıldı. Enzim saflığının kontrolü SDS-PAGE ile yapıldı. Spektrofotometrik olarak 280 nm'de absorbans ölçülerek kalitatif protein tayini ve 595 nm'de absorbans ölçülerek kantitatif protein tayinleri yapıldı. Ek olarak Shogaol'ün hCA I, hCA II, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, α-glikozidaz, α-amilaz enzimlerine karşı inhibisyon etkisine bakıldı. Ayrıca TBE yöntemi ile hücre sayımı yapılarak XTT yöntemi ile hücre canlılığı ölçümü yapıldı ve Shogaol'ün A-549, HT-29, MCF-7, MDA-MB-453 ve 3T3-L1 hücre hatları üzerinde antiproliferatif etkisi araştırıldı. Bulgular: Shogaol; FRAP metodunda standart olarak kullanılan BHA, BHT ve Troloks'tan (konsantrasyon: 60 µg/mL); DPPH· giderme metodunda BHT'den; ABTS·+ giderme, Cu2+ ve Fe3+ indirgeme metotlarında Troloks'tan daha yüksek antioksidan kapasite gösterdi. hCA I ve hCA II izoenzimleri sırasıyla %40,67 verimle 273 kat ve %81,92 verimle 309 kat saflaştırıldı. hCA I ve hCA II izoenzimleri için tek bant gözlendi ve molekül ağırlıkları yaklaşık 30 kDa olarak bulundu. Shogaol hCAI, hCA II, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, α-glikozidaz enzimlerine karşı sırasıyla 75,91 nM, 47,04 nM, 37,44 nM, 24,11 nM, 35,72 nM'lık IC50 değerleriyle etkili inhibisyon aktivitesi gösterdi. Shogaol en yüksek antiproliferatif etkiyi 8,38 µM'lık IC50 değeriyle HT-29 kolon kanseri hücre hattına karşı gösterdi. Shogaol, A-549 akciğer kanseri ve HT-29 kolon kanseri hücre hattında standart kemoterapötik ilaç Karboplatin'den, MCF-7 göğüs kanseri hücre hücre hattında standart kemoterapötik ilaç Dosetaksel'den daha etkili antiproliferatif aktiviteye sahiptir. Shogaol'ün HT-29, A-549, MCF-7, MDA-MB-453 hücre hatlarına karşı gösterdiği seçicilik endeks değerleri sırasıyla 14,83; 10,82; 2,42; 1,99 olarak; Karboplatin'in ise sırasıyla 0,46; 0,33; 1,30; 0,94 olarak bulundu. Sonuç: Shogaol'ün antioksidan kapasitesinin yüksek olduğu; hCA I, hCA II, AChE, BChE, α-glikozidaz enzimlerini etkili bir şekilde inhibe ettiği; çalışılan kanser hücre hatlarında güçlü antiproliferatif etkiye sahip olduğu değerlendirilmektedir.