Gaziantep Mevlevihanesi Vakıf Müzesi'nde bulunan halıların tahlilleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MİTHAT İZCİ

Danışman: Ayşe Aslihan Eroğlu

Özet:

Gaziantep, geçmişten günümüze kadar birçok medeniyetin yanı sıra Türk-İslam medeniyetlerine de ev sahipliği yapmıştır. Gaziantep' in tarihi geçmişi konumu itibariyle büyük önem taşımaktadır. Mezopotamya gibi ilk uygarlıklara ev sahipliği yapan bölge; Akdeniz arasındaki konumu, aynı zamanda güneyden ve Akdeniz' den doğuya ve kuzeye açılan yolların kesiştiği bir bölgede olması münasebetiyle bölgenin tarihini biçimlendirmiştir. Mevlevihaneler, Mevlevi tarikatlarının sahip olduğu yapılardır. Gaziantep Mevlevihane'si inşa yapısıyla zaviye görünümlü bir Mevlevihane'dir. 1980' li yıllarda halı, kilim, el yazması Kur' an-ı Kerim, şamdan ve benzeri teberrükat eşyalarıyla dolmaya başlayan Vakıflar Genel Müdürlüğü' nün depo kısmı birkaç ilde Vakıf Müzelerinin açılma fikrini zorunlu kılmıştır. Gaziantep Mevlevihanesi Vakıflar Müzesi' nde bulunan halılar 18-20. yüzyılları aralığına tarihlendirilmektedir. Bu dokumalar geç dönem özelliği taşımaktadır. Müzede yer alan halılar Kafkas, Konya (Lâdik), Erzurum, Sivas, Gaziantep, Kayseri (Yahyalı), Gördes, Nevşehir Avanos, Kula, İzmir (Bergama), Kırşehir yörelerinden olup o yörelere has motifleri içermektedir. Bu dokumaların incelenmesinde cinsleri, boyutları, teknikleri, motif, renk ve kompozisyon özellikleri incelenip literatüre geçmesi hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gaziantep, Dokumacılık, Mevlevihane, Müze, Halı, Kompozisyon.