Manzara Resminin Poetikası


Tezin Türü: Sanatta Yeterlik

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ARİF KARAMANOĞULLARI

Danışman: Önder Yağmur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanın doğa ile iç içeliğinin bir ifade biçimi olarak sanata yansıması kaçınılmazdır. Doğayı resmetmek; içerik, konu ve yöntem bağlamında farklılık gösterse de ilk çağ mağara resimlerinden başlayarak günümüze kadar varlığını sürdürmüştür. Manzara resmi, Yunan ve Roma uygarlıklarında mimesis bir anlatım aracıyken, Rönesans'la birlikte daha çok figüratif resimlerde fon görevini üstlenmiştir. 17. yüzyılda deniz aşırı ticaretin gelişmesiyle Hollanda da ortaya çıkan tüccar sınıfın talepleri doğrultusunda Hollandalı ressamların manzara resimleri, doğayı tam anlamıyla fon görevinden koparamamıştır. 18. Yüzyıl'da Avrupa da gerçekleşen Aydınlanma düşüncesi ile kültürel- toplumsal olaylar gerçekleşmiş ve Avrupa toplumu yeni bir düzene evrilmiştir. 19. yüzyıla gelindiğinde klasik resim anlayışına bir tepki olarak ortaya çıkan ve Aydınlanmanın katı usçu ve realist tavrına karşıt bir tutum geliştiren Romantik manzara resimlerinde biçimsel ve yapısal bir kopuş gözlemlenir. Romantik dönem ressamları, doğanın "yüce"liği ile kendi tinsellikleri arasında bir bağlantı kurmuşlardır. Bu dönemde ressamlar manzara resimlerini kendi gerçekliklerinin ötesinde yeniden kurgulayıp, biçimlendirerek manzarayı resmin konusu haline getirmişlerdir. 19. Yüzyıl kültürel ve toplumsal olaylar manzara resminin poetikasının algılanmasında önemli rol oynadığı görülmektedir. 20. Yüzyılın başlarında manzara resminde modernizm akımının etkisi görülmüştür. Gelinen noktada teknolojinin insan deneyimleri olan sanatta kullanımı ve sanatın gelişimine ve dönüşümüne (teknik anlamada) öncülük ettiği görülmektedir. Dijital sanat, sanatın yaratma bağlamında devamlılığı görülürken uygulama ve teknik anlamda kopuşu içermektedir. Bu çalışma ile manzara resminin estetiğini belirleyen biçimsel, yapısal temel değişmezler ve teknikler irdelenerek manzara resminin poetikasının ortaya konması ve dönemsel olarak sanatçıların resimlerine etkileri belirlenmeye çalışılacaktır. Bu tez çalışmasında Poetika yöntemi ile göstergebilim ekseninde veriler kullanılarak karşıtlıklar ve benzerliklere yoğunlaşacaktır. Yöntem olarak literatür taraması yapılacaktır. Literatür taraması sürecinde ele alınan konu ile ilgili eserler üretilecek ve araştırmalar yapılacaktır. Bulunan çalışmalar incelenir, tasnif ve sentez yapılarak veri toplanır. Bu doğrultuda, kütüphaneler, dijital resim üretiminde kullanılan yazılım ve programlar, internet siteleri, internet kaynakları yabancı kaynaklar, ulusal akademik ve Ulusal Tez Merkezi, kitap, bilimsel yazılar, makale ve dergiler taranacak, sergi ve müzelerden edinilen veriler kullanılacaktır.