Elit güreşçilerde maksimal kuvvet antrenmanlarının serum interlökin-6 (ıl-6) seviyesi ve bağışıklık sistemi üzerine etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERHAT ÖZBAY

Danışman: Nurcan Demirel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Elit Güreşçilerde Maksimal Kuvvet Antrenmanlarının Serum İnterlökin-6 (IL-6) Seviyesi ve Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri Amaç: Egzersiz esnasında İnterlökin-6 (IL-6) kasılmalarla beraber hızlı bir şekilde etkinleşir. Artış oranı, kaslardaki diğer bütün sitokinler için kaydedilenden daha hızlıdır ve artış miktarı 100 kata kadar çıkabilir. IL-6'nın Egzersizle beraber vücuda salındığı çalışmalarla kanıtlanmıştır. Çalışmalarda sadece kasılan bölgenin IL-6 ürettiği vurgulanmaktadır. IL-6 oranı kişiye, ortama ve egzersiz şiddetine göre değişir. Orta şiddette ve düzenli egzersizin bağışıklık sistemine olumlu yönleri bilim tarafından kanıtlanmıştır. Fakat ağır egzersizlerin ise bağışıklık sistemine olumsuz etkileri gözler önüne serilmiştir. Bu çalışmanın amacı, her sezon ciddi oranda kuvvet antrenmanı yapmak zorunda olan elit sporcuların kuvvet antrenman periyodu süresince, maksimal kuvvet antrenmanlarının IL-6 üzerine hem akut hem kronik etkilerini ve süreç boyunca bağışıklık sistemi hücrelerinin durumunu analiz etmektir. Materyal ve Metot: Milli takım seviyesine ulaşmış, Avrupa, Dünya şampiyonalarında derece yapmış, içlerinde Rio Olimpiyatlarında Türkiye'yi temsil etmiş sporculardan seçilen, TEDAŞ spor kamp tesislerinde kalan aynı beslenme şartlarını taşıyan yaşları 17 ile 25 arasında değişen 20 kişilik elit güreşçi grubu üzerinde yürütüldü. Sporcular haftada 3 gün 8 hafta boyunca maksimal kuvvet antrenmanına tabi tutuldu. Bağışıklık sistemi hücreleri birinci hafta başında ilk maksimal kuvvet antrenmanından önce alınmaya başlanarak her dördüncü ve sekizinci haftalar sonundada antrenman öncesi örnekler alındı. Bağışıklık sistemi hücreleri tam kan sayımı yöntemiyle yapıldı. IL-6 testleri aynı günler antrenman hemen öncesi ve hemen sonrasında alındı. IL-6 ölçümleri ELISA (Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay) yöntemiyle yapıldı. Tam kan sayımı ve IL-6 ölçümleri, tüm Dünyada yaygın olarak kullanılan CAP (College of American Pathologists) ve QC Net (BIO RAD) kalite kontrol programlarına dahil olan Ankara Koru Hastaneleri laboratuarlarında yapıldı. Bulgular: Tekrarlı ölçümler varyans analiz ortalama IL-6 değerlerinin zaman noktaları arasında anlamlı olarak farklılaşmadığını göstermiştir [F(2, 38)= 2.367, p = 0.107, zaman ana etkisi]. Bununla birlikte, antrenman sonrası IL-6 değerleri (0.433) antrenman öncesi değerlere göre (0.028) 0.405 oranında anlamlı olarak artmıştır [F(1, 19)= 12.352, p = 0.002, test ana etkisi]. Sporcularda tüm test noktalarında antrenman öncesi ve antrenman sonrası İnterlökin-6 değerlerindeki değişimler benzerdir [F(2, 38)= 2.393, p = 0.105, zamanxtest etkileşim etkisi]. Bağışıklık sistemi hücrelerinde ise; Lökosit ve alt gruplarında (Nötrofil, Lenfosit, Monosit, Eozinofil, Bazofil), süreç içersinde Nötrofil %' de değeri düşüş eğilimi göstermesine ve Lenfosit %'de değerinde artış eğilimi olmasına rağmen sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05) +/-1 Sh. Sonuç: Elit sporcuların IL-6 antrenman sonrası IL-6 değerleri her ölçümde antrenman öncesine göre yüksek çıkmıştır. Fakat haftalar ilerledikçe IL-6'nın antrenmanlara verdiği tepki ciddi oranda azalmıştır. Uzun süreli ağır antrenmanlara rağmen süreç içerisinde bağışıklık sisteminde herhangi bir olumsuz durum istatistiki olarak ortaya çıkmamıştır. Maksimal kuvvet antrenman periyodu doğru beslenme ve dinlenme aralığı sağlandığı sürece sporcular üzerinde herhangi bir olumsuzluğa sebebiyet vermeyeceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağışıklık Sistemi, Bazofil, Eozinofil, İnterlökin-6, Lenfosit, Lökosit, Maksimal kuvvet, Nötrofil.