Ratlarda doksorubisin ile indüklenen hepatotoksisitede oksidatif stres, inflamasyonapoptozis ve dna hasarı üzerine naringininprotektif etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Fizyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PELİN DURUKAN AZMAN

Danışman: Dursunali Çınar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Antikanser ilaçlar yaygın olarak kullanılırken, bazı yan etkileride yanında getirmektedir. En fazla yan etkiye neden olan antikanser ilaçlardan biriside doksorubisin (DOX)'dir. DOX başta karaciğer olmak üzere birçok doku ve organda hasara neden olmaktadır. DOX'un karaciğerde meydana getirdiği hasar birçok ajanla tedavi edilmeye çalışılmıştır. Bizim çalışmamızın amacı ise DOX ile indüklenen karaciğer hasarında Naringin (NA) flavanoidinin protektif etkilerini araştırmaktır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada toplam 50 adet Spaque Dawley cinsi erkek rat kullanıldı. Toplam 5 deney grubu oluştuldu. Kontrol, DOX, DOX+NA50, DOX+NA100 ve NA100 olarak ayarlanan deney gruplarına 10 gün boyunca uygulama yapıldı. Toksikasyon gruplarına deneyin 8. günü 40 mg/kg tek doz DOX intraperitoneal (i.p) olarak uygulandı. NA gruplarına 50 mg/kg ve 100 mg/kg olmak üzere 2 farklı doz Naringin 10 gün boyunca intragastik (i.g) olarak uygulandı. 11. gün deney sonlandırıldı ve ratların karaciğer ve serum örnekleri alındı. Bulgular: Serum örneklerinde AST, ALT, ALP ve LDH düzeyleri DOX uygulanan gruplarda arttı. DOX uygulanan ratların karaciğer dokusunda antioksidan düzeyi azalırken, inflamatuvar markırların seviyesinin arttığı belirlendi. NA50+DOX uygulanan grubun karaciğerinde tedavi uygulamasına bağlı olarak protektif etkili olan Nrf-2-HO-1 yolağının aktifleştiği ve NA100+DOX grubunda en yüksek düzeye ulaştığı belirlendi. DOX uygulanan grupta ise apoptozisin belirteci olan PI3K-AKT yolağının uyarıldığı belirlendi. Yine apoptosizle ilgili olarak BAX düzeyinin arttığı ve anti-apoptotik bir markır olan Bcl-2 düzeyinin azaldığı saptandı. DNA hasarının belirteci olan 8-OHdG düzeyinin ise DOX uygulanan grupta arttığı gözlendi. Özellikle yüksek doz Naringin uygulamasının DOX'un meydana getirdiği hasarı önleyerek koruyucu etki gösterdiği belirlendi. Sonuç: DOX uygulanan grupta karaciğer hasarının meydana geldiği, NA uygulamasının ise anti-oksidatif, anti-inflamatuvar ve anti-apoptotik özellikleri ile karaciğer üzerinde koruyucu etki gösterdiği elde edilen verilerle saptandı.