Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyleri ile mesleki tükenmişlikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, FEN VE MATEMATİK ALANLAR EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR OKUMUŞOĞLU

Danışman: Esra Geçikli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç:Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretimindeki yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeylerini ve mesleki tükenmişliklerini belirlemek ayrıca aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem:Bu araştırma deneysel olmayan desenlerden nedensel karşılaştırma yönteminin kullanıldığı nicel bir araştırmadır. Bu çalışma Erzurum ilinin Aziziye, Palandöken ve Yakutiye merkez ilçelerinde görev yapan toplam 100 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Nedensel karşılaştırma yönteminin kullanıldığı bu araştırmada veri toplama aracı olarak iki anket kullanılmıştır. Bu anketler; fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretiminde yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyleri anketi ile Maslach Tükenmişlik Envanteridir. Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeylerinin çeşitli değişkenlere (cinsiyet, mesleki deneyim süresi vb.) göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Maslach Tükenmişlik Envanteri ile fen bilimleri öğretmenlerinin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarında tükenmişlik düzeyleri araştırılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin karşılaştırılmasında; yüzde(%), frekans(f), bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analazi (ANOVA) kullanılmıştır. İstatistik çözümlemeleri için SPSS 22.0 programından faydalanılmıştır. Bulgular:Fen bilimleri öğretmenlerinin yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri orta düzeyde bildikleri ve kullandıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin yeni yaklaşım, yöntem ve tekniklere yönelik bilme ve kullanma düzeyleri; cinsiyet, akıllı tahta olup olmaması ve kurumun sosyoekonomik durumuna göre farklılık göstermemektedir. Hizmet içi kurslara katılan öğretmenlerin ise katılmayanlara göre yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri daha iyi bildikleri ve daha sık kullandıkları tespit edilmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı alt boyutlarında yüksek tükenmişlik düzeyinde oldukları belirlenmiştir. Ayrıca yeni yaklaşım, yöntem ve teknikleri bilme ve kullanma düzeyi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç:Araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin hizmet içi kurslara katılımının artırılması, çalıştıkları kurumun internet alt yapısı ve fen laboratuvarı sorunlarının giderilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: fen öğretimi, yeni yaklaşımlar, yeni yöntemler, yeni teknikler, tükenmişlik