2018-2022 LGS Türkçe sorularının Türkçe Öğretim Programı'ndaki kazanımlar ve Bloom Taksonomisi açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERKAN ACAR

Danışman: Abdulkadir Kırbaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada 2018-2022 yılları arasında gerçekleştirilen LGS'de yer alan Türkçe dersi sorularının Türkçe Öğretim Programı'ndaki kazanımları ne derecede kapsadığı ve ne düzeyde temsil ettiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Türkçe sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'ne göre hangi bilişsel alanda yer aldığının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Çalışma nitel araştırmanın olanaklarından faydalanılarak durum çalışması yöntemi ile yürütülmüştür. Araştırma verileri doküman incelemesi tekniği ile toplanmış ve elde edilen veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenerek yüzde ve frekans değerleri biçiminde tablo ve grafikler şeklinde sunulmuştur. Bulgular: Çalışmada 2018-2022 yılları arasında yapılan LGS'de Türkçe soruları özelinde toplam 100 soru üzerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Temel dil beceri alanlarındaki soru dağılımlarının dengeli olmadığı, soruların daha çok okuma ve yazma dil beceri alanlarında yoğunlaştığı görülmüştür. Ayrıca soruların Türkçe Öğretim Programı'ndaki belirli kazanımlar üzerinde yoğunlaştığı, birçok kazanımı ihmal ettiği tespit edilmiştir. Son olarak soruların Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin anlama ve çözümleme basamaklarında yoğunlaştığı, daha üst düzey bilişsel becerileri ölçen soruların sorulmadığı bulgularına ulaşılmıştır. Sonuçlar: 2018-2022 yılları arasında LGS'de sorulan Türkçe sorularının bilişsel basamaklar özelinde dengeli bir dağılım göstermediği, anlama ve çözümleme basamaklarında yoğunlaştığı görülmüştür. Bununla birlikte hatırlama, değerlendirme, uygulama ve yaratma basamağına LGS Türkçe sorularında karşılık gelen herhangi bir soruya yer verilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca soruların ağırlıklı olarak okuma becerisi kazanımlarında yoğunlaştığı az da olsa sorularda yazma becerisi kazanımlarına da yer verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle 2018-2022 yılları arasındaki LGS Türkçe sorularında konuşma ve dinleme becerilerine ait kazanımlara yer verilmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla 55 kazanımın göz ardı edildiği ve soruların belirli kazanımlar üzerinde yoğunlaştığı görülmüştür. Türkçe Öğretim Programı'ndaki 76 kazanım düşünüldüğünde LGS Türkçe sorularının kapsam geçerliliğinin oldukça düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: LGS, temel dil becerileri, Türkçe Öğretim Programı, Bloom Taksonomisi.