5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutum ve motivasyonlarının okuduğunu anlama becerileri ile ilişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA ÜRÜN KARAHAN
Danışman: Osman Mert
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya karşı tutumlarını ve okuma motivasyonlarını ortaya koymak ve anlama düzeyi, okuduğunu anlama becerisi, kişisel eğilimden kaynaklanan okuma ve okuldan kaynaklanan okuma dereceleri ile ilişkilerini araştırmaktır. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini Kars il merkezinde ilköğretim 5. ve 6. sınıflarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Bu öğrencilerden örneklem alma yoluna gidilmiş ve araştırmanın örneklem grubunu 438 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Başaran ve Ateş (2009) tarafından geliştirilen "Okumaya İlişkin Tutum Ölçeği", İleri (Aydemir) ve Öztürk (2013) tarafından geliştirilen "Metinlere Yönelik Okuma Motivasyonu Ölçeği", Yıldız (2010) tarafından geliştirilen "Okuma Miktarı Ölçeği", araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi "Okuduğunu Anlama Testi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, tutum ve motivasyon arasında olumlu yönde orta düzeyde bir ilişki varken, motivasyonun anlama ve kişisel eğilimden kaynaklı okuma ile daha düşük düzeyde ilişkisi olduğu görülmüştür. Tutumun, anlama ve kişisel eğilimden kaynaklı okuma ile pozitif yönde anlamlı fakat düşük düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu da tespit edilirken, okuldan kaynaklı okuma miktarının da hiçbir değişkenle ilişkili olmadığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda en yüksek ilişkinin okuma motivasyonu ve okuma tutumu arasında olduğu, anlama ve kişisel eğilimden kaynaklı okumanın motivasyonla orta düzeyde pozitif yönde; tutumla da düşük düzeyde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Okuduğunu anlama ile ilgili elde edilen bulgulara göre, motivasyon okuduğunu anlamanın %31'lik kısmını açıklarken, tutum düzeyinde okuduğunu anlama ile ilgili anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Aynı şekilde kişisel eğilimden kaynaklanan okuma ile ilgili elde edilen bulgulara bakıldığında, tutumun anlamlı olmadığı, ancak motivasyonun kişisel eğilimden kaynaklanan okumayı etkilediği tespit edilmiştir. Okuma tutumu sınıf, yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından değerlendirildiğinde, tutumun sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda yaş değişkeni açısından bir farklılık görülmemiştir. Okuma motivasyonu sınıf, yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından değerlendirildiğinde, motivasyonun sınıf ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte yaş değişkeni açısından bir farklılık görülmemiştir. Okuduğunu anlamanın sınıf, yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından değerlendirildiğinde, bu değişkenlere göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir.