Van merkez ilçelerindeki zeminlerin sıvılaşma potansiyelinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAKCAN AKTUĞ
Danışman: Semet Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Zeminlerde dayanım ve rijitlik kaybı olarak tanımlanabilecek sıvılaşma, deprem sırasında binalarda ve altyapıda meydana gelen hasarların en önemli nedenlerinden biridir. Depremlerde, sıvılaşmış zeminler üzerindeki binaların zemine battığı, aşırı derece eğildiği ve yanal olarak kaydığı görülmektedir. Sıvılaşmanın verdiği hasar zeminden zemin cinsine göre değişmektedir. Bu tezin amacı 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine göre Van İli Merkez İlçelerindeki sıvılaşma potansiyelinin araştırılmasıdır. Yöntem: Bu çalışmada, Van İli Merkez İlçelerinde (İpekyolu, Tuşba ve Edremit) yapılan sondajlara dayalı zemin etüdü çalışmalarından elde edilen SPT-N verileri kullanılarak Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018'e göre üç ayrı tasarım deprem büyüklüğü senaryosu seçilerek sıvılaşma analizi yapılmıştır. Bulgular: Bu tez kapsamında, üç merkez ilçe için yapılan sıvılaşma potansiyeli analizinde toplamda 15 lokasyonda sıvılaşabilir zeminlerle karşılaşılmıştır. Mw=6,5 deprem büyüklüğü için, mevcut sondaj verileri dikkate alındığında Tuşba ilçesinde SK-59-62-63-68-79 sondaj lokasyonlarında sıvılaşma potansiyeli görülmektedir. Mw=7,0 deprem büyüklüğü için, mevcut sondaj verileri dikkate alındığında Edremit ilçesinde SK-15-16, İpekyolu ilçesinde SK-31-39 ve Tuşba ilçesinde SK-45-59-62-63-65-67-68-75-77-79 sondaj lokasyonlarında sıvılaşma potansiyeli olduğu belirlenmiştir. Mw=7,5 deprem büyüklüğü için, mevcut sondaj verileri dikkate alındığında Edremit ilçesinde SK-11-15-16, İpekyolu ilçesinde SK-31-39 ve Tuşba ilçesinde SK-45-59-62-63-65-67-68-75-77-79 sondaj lokasyonlarının sıvılaşma potansiyeli tespit edilmiştir. Sonuç: Üç ayrı merkez ilçeye ait sıvılaşma potansiyeli değerlendirildiğinde, en fazla sıvılaşma potansiyeline sahip merkez ilçe Tuşba ilçesi olarak görülmektedir. Yapılan analizleri sonucunda, İpekyolu ve Edremit ilçeleri sıvılaşma potansiyeli açısından daha güvenli olduğu söylenebilir. Ama çalışmanın bu ilçelerin tamamını kapsamadığı kesinlikle gözardı edilmemelidir. Bu çıkarımları ve sonuçları sadece bu tez kapsamında kullandığımız parametreleri düşünerek yapmaktayız.