Kent içi sinyalize kavşaklarda kaza tahmin modeli

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERDAR KISAOĞLU

Danışman: Ahmet Atalay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, kentsel alanlarda yer alan sinyalize kavşaklar için, kavşakların geometri ve konum özelliklerini kullanılarak bir kaza tahmin modeli hazırlamaktır. Çalışmada kavşağa giriş yapan araç sayısı, yıllık ortalama günlük trafik, kavşak kollarının boyuna eğimleri, en yakın kavşağa mesafe, kavşağa giriş yapan şerit sayısı, kavşak kolları arasındaki yatay açılar ve kavşak fonksiyonel alan içerisindeki tesis sayısı gibi değişkenler incelendi. Bu çalışmada genelleştirilmiş lineer model ve genelleştirilmiş lineer karma model yöntemleri kullanıldı. Belirlenen örnek sahada, kavşakların geometri ve konum özellikleri kullanılarak iki farklı kaza (maddi hasarlı kaza ve ölümlü yaralanmalı kaza) şiddeti için ayrı ayrı kaza tahmin modeli oluşturuldu. Çalışma kapsamında kent içi sinyalize kavşaklar için güvenlik performans fonksiyonları ve kaza değişim faktörleri hesaplandı. Bu çalışma sonucunda kentsel alandaki sinyalize kavşakların fonksiyonel alanında bulunan tesis bağlantıları ile kavşağa yaklaşan şerit sayılarının kaza frekansını önemli miktarda artırdığı belirlendi. Kavşak kollarındaki tali yol trafiğindeki azalışın şiddetli kaza frekansını artırdığı tespiti yapıldı. Kentsel alanda bulunan sinyalize kavşak kollarındaki negatif boyuna eğimin maddi hasarlı kaza frekansına olan etkileri ile kavşak kolları arasındaki maksimum yatay açının kaza frekansındaki etkileri hesaplandı. Modelin, çalışma sahasındaki kazaları tahmin etme kabiliyetinin, başka sahalarda yapılan kaza tahmin modelleri ile karşılaştırıldı. Anahtar Kelimeler: Kaza tahmin modeli, sinyalize kavşaklar, güvenlik performansı fonksiyonu, kaza değişim faktörü