Farklı Sıra Aralıklarının Bazı Çemen (Trigonella foenum-graecum) Genotiplerinin Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKREM ASLANTAŞ
Danışman: Taşkın Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada farklı sıra aralıklarında yetiştirilen bazı çemen genotiplerinin verim, verim unsurlar ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, 2022 yılında Erzurum ekolojik koşullarında "Şansa Bağlı Tam Blokları" deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada 3 çemen genotipi (Kermanshah, Samsun ve Güraslan) ve 4 sıra aralığı (20, 30, 40 ve 50 cm) yer almıştır. Bulgular: Araştırmada çemen genotiplerinin dal sayısı, bakla sayısı ve protein oranı hariç, incelenen diğer karakterler üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Genotipler arasında en yüksek tohum verimi Samsun genotipinde (111,8 kg/da) elde edilirken, bunu 101.2 kg/da ile Güraslan çeşidi takip etmiştir. Farklı sıra aralığı bitki boyu, bakla sayısı ve yatma oranı dışında incelenen bütün özellikleri önemli ölçüde etkilemiştir. Sıra aralığındaki artışlar genel olarak tohum verimi hariç diğer incelenen parametre değerlerini artırmıştır. Bu artış verim unsurları bakımından 40 ve 50 cm'lik ekim mesafelerinde daha belirgin olmasına karşın, ekim mesafesinin artmasına paralel olarak tohum veriminde düşüşler gözlemlenmiştir. Sonuç: Erzurum ekolojik koşullarında gerçekleştirilen bu çalışmada, çemen genotiplerinde tohum verimi bakımından Samsun genotipinin daha iyi performans gösterdiği ve sıra arası ekim mesafesinin 20 cm olacak şekilde yapılmasının uygun olacağı söylenebilir. Ancak çemen bitkisinin ekim mesafelerine karşı göstereceği tepkiler hakkında ve en uygun ekim mesafesinin belirlenmesinde daha kesin sonuçlara ulaşabilmek için araştırmanın birkaç yıl daha devam ettirilmesi faydalı olacaktır.