Böbrek transplantasyonu yapılmış hastalara verilen eğitimin hastaların yaşam kalitesi, tedaviye uyumları ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehtap Curcani
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehtap TAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Böbrek transplantasyonu yapılmış hastalara verilen eğitimin hastaların yaşam kalitesi, tedaviye uyumları ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisiAraştırma, böbrek nakli yapılmış hastalara verilen bireysel eğitimin hastaların, yaşam kalitelerine, tedaviye uyumlarına ve yaşadıkları ruhsal sorunlar üzerine etkisini belirlemek amacıyla tek grup ön test son test deneme öncesi modeli olarak planlanmış ve yapılmıştır.Araştırma Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yakutiye Araştırma Hastanesi Nefroloji polikliniğinde 20/10/2007- 30/07/2008 tarihleri arasında yapılmıştır.Araştırmanın evrenini ilgili hastanenin Nefroloji Polikliniği'ne kayıtlı böbrek transplantasyonu yapılmış hastalar oluşturmuştur. Araştırma örneklemini ise veri toplama süresince (Aralık-Mart 2008) ilgili hastanenin Nefroloji Polikliniği'ne kontrol amaçlı başvuran 18 yaş üzerinde, en az ilkokul mezunu, görme ve işitme ile ilgili duyu kaybı olmayan, iletişime ve işbirliğine açık, psikiyatrik bir hikayesi olmayan ve transplantasyon üzerinden bir ay geçmiş böbrek transplantasyonu yapılmış hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın yapıldığı tarihlerde nefroloji polikliniğinde kayıtlı bulunan böbrek transplantasyonu yapılmış 46 hastadan 42'si araştırmanın evren ve örneklem özelliğine uygun olduğu için araştırmaya alınmıştır.Verilerin toplanmasında; hastaların sosyo-demografik ve transplantasyona ait özelliklerini belirlemeye yönelik anket formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Böbrek Nakli Uyum Değerlendirme Skalası (BNUDS) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanılmıştır.Hastaların yaşam kalitesi bütün alt boyutlarından ve global yaşam kalitesinden aldıkları ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farkın istatiksel olarak anlamlı olduğu, son test puanlarının yükseldiği bulunmuştur.(p<0.001)Hasta ve hasta yakınlarının eğitim sonrası böbrek nakli uyum değerlendirme skalasında tedaviye uyum durumlarının arttığı belirlenmiştir.Hastaların ön test ve son test depresyon ve anksiyete puan ortalamaları arasındaki farkın istatiksel açıdan anlamlı olduğu, depresyon ve anksiyete puanının düştüğü yani hastaların depresyon ve anksiyetelerinin azaldığı bulunmuştur.(p<0.001)Anahtar kelimeler: Böbrek transplantasyonu, yaşam kalitesi, tedaviye uyum, anksiyete, depresyon