Gerçekçi matematik eğitimi yaklaşımının öğrencilerin matematik başarısına ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şükrü Cansız
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Tevfik İŞLEYEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Gerçekçi Matematik Eğitimi (GME) yaklaşımının ortaöğretim 12. sınıf öğrencilerinin matematik başarısına ve yaratıcı düşünme becerisine olan etkisini araştırmaktır. Bu temel amaç çerçevesinde 16 hafta boyunca matematik dersleri gerçekçi matematik eğitimi yaklaşımıyla işlenmiş ve bu yaklaşımın yaratıcı düşünme becerisine etkisi incelenmiştir. Ayrıca bu yaklaşımın Türev ve Türevin Uygulamaları konusundaki matematik başarısına etkisi de araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili Aşkale ilçesinde bir lisede 12. sınıfta öğrenim gören toplam 40 öğrenci oluşturmaktadır. Torrance Yaratıcı Düşünme Testi (TYDT)'inden aldıkları toplam yaratıcılık puanlarına göre öğrenciler alt grup ve üst grup olarak ikiye ayrılmıştır. Araştırmada nitel yöntemin ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma tam deneysel araştırma deseninden oluşmaktadır. Veri Toplama aracı olarak; Torrance Yaratıcı Düşünme Testi (TYDT) Sözel-Şekilsel Form-B, Türev Başarı Testi (TBT), araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış mülakat formu, gözlem formu ve video kayıtları kullanılmıştır. Verileri değerlendirmede SPSS 18.0 paket programı kullanılarak TBT'den alt grubun ve üst grubun elde ettikleri puanlar arasındaki anlamlı fark için bağımsız t testi, TYDT normal dağılım gösteren alt boyutlar için bağımsız t testi, normal dağılım göstermeyen alt boyutlar için Mann Whitney-U testi yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin içerik ve betimsel analizi yapılarak tablolar halinde sunulmuş ve betimlenmiştir. Gözlemlerden elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; Gerçekçi Matematik Eğitimi yaklaşımının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. TYDT Sözel Form-B için yapılan analizlere göre, GME yaklaşımının Alt grupta bulunan öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini daha fazla artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca TYDT Sözel-Şekilsel B formunun alt boyutları için elde edilen bulgular incelendiğinde; GME yaklaşımı sözel yaratıcılığın alt boyutlarından esneklik kategorisine ait öğrenci becerilerini artırmada özellikle üst grupta yer alan öğrenciler üzerinde daha etkili olduğu söylenebilir. Sözel akıcılık ve sözel orijinallik becerileri için ise; GME yaklaşımının hangi grubun sözel akıcılık puanlarını artırmada daha etkili olduğu hakkında kesin bir kanıya varılamamaktadır. Torrance Yaratıcı Düşünme Testi Şekilsel Form-B için her bir alt boyuta ait sonuçlara bakıldığında; Şekilsel yaratıcılığın alt boyutlarından; erken kapanmaya direnç, duygusal ifadeler, hikâye anlatma, hareket ya da faaliyet, başlıkların açıklayıcılığı, alışılmadık görselleştirme, içsel görselleştirme, mizah kategorilerine ait becerilerini artırmada özellikle üst grupta yer alan öğrenciler daha etkili olduğu söylenebilir. Şekilsel yaratıcılığın diğer alt boyutları için ise GME yaklaşımının hangi grubun puanlarını artırmada daha etkili olduğu hakkında kesin bir kanıya varılamamaktadır. Türev Başarı Testi analizi sonucunda istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu sebeple GME yaklaşımının hangi grubun puanlarını artırmada daha etkili olduğu hakkında kesin bir kanıya varılamamaktadır. Uygulama bitiminde öğrencilerle yapılan mülakatlar sonucu öğrencilerin büyük çoğunluğunun GME yaklaşımının matematik dersinde kullanılmasının kendilerine faydalı olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir. Ayrıca süreç içerisinde öğrencilerin tartışma becerilerinin ve birbiri ile olan iletişimlerinin geliştiği ve başarıya olan inançlarının da olumlu yönde etkilendiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Gerçekçi Matematik Eğitimi, matematik öğretimi, türev öğretimi, yaratıcı düşünme becerisi.