Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyetine Koruyucu Gümrük Politikaları (1838-1938)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri Ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri Ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMDULLAH ÇETİNER

Danışman: İsmail Eyyupoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devleti dönemindeki koruyucu uygulamalara zemin hazırlayan koşullar ve ortaya çıkan çözüm yolları üzerinde durulacaktır. Ardından Cumhuriyet Dönemi'nde Atatürk'ün ölümüne kadar olan süreç işlenecektir. Tam bağımsızlık denildiği zaman sadece siyasi bağımsızlık anlaşılmamalıdır. Ekonomi sahasında bağımsızlık olmadıkça siyasi bağımsızlığın bir anlamı olamazdı. Osmanlı Devleti Baltalimanı Ticaret Antlaşması ile gümrük duvarlarını indirip ülkeyi adeta açık pazar haline getirmişti. Bunun siyasete yansıması kaçınılmazdı. Süreç Osmanlı Devleti'nin yıkılışı ile sonlanacaktı. Askeri alanda yaşanan başarısızlıkta ekonomideki teslimiyetin büyük rolü olmuştu. Bunu gözlemleyen Jöntürkler ve sonrasındaki İttihatçı kadrolar olumsuzlukların üstesinden gelmek için çözüm arayışı içerisine girdi. Ülkenin ekonomik açıdan yıkımı ve yaşanılan toprak kayıpları buna engel oldu. Yaşanılan olumsuzluklardan kaynaklanan birikim Cumhuriyeti kuran kadrolar için büyük bir kazınım niteliğindeydi. Yıkılan bir devletten edinilen tecrübelerden hareketle geçmişin hataları yinelenmemeye çalışılacaktı. Bu bağlamda Tam Bağımsız Türkiye için koruyucu gümrük politikaları olmazsa olmazdı.