İlaçla teşvik edilmiş gastrik ülser modelinde timol'ün hepatoprotektif rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF GÜLCAN YILMAZ
Danışman: Fatime Geyikoğlu
Özet:Karaciğer homeostazinin düzenlenmesinde ana organdır. Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ)'ın yanlış kullanımı, hepatotoksisite ve gastrointestinal sistemin diğer olumsuz etkileri ile ilişkilendirilmiştir. Diğer taraftan, geleneksel bitkisel ilaçlar karaciğer hastalıklarının tedavisinde yıllardır kullanılmaktadır. İndometazin yaygın olarak kullanılan Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlardan birisidir ve bu ilacın toksik etkilerinden birisi de hepatik yetmezliktir. Timol güçlü antioksidan ve antibakteriyel aktiviteye sahip bir monoterpen fenolüdür. Ancak, İndometazin (İndo) ile teşvik edilmiş in vivo gastrik ülser modeli üzerindeki hepatoprotektif etkileri bugüne kadar araştırılmamıştır. Mevcut çalışmada sıçanlar rastgele yedi gruba ayrılmıştır: kontrol, ülser (25 mg/kg İndo), İndo + referans standardı (50 mg/kg Rantidin), İndo + Timolgrupları (75, 150, 250 ve 500 mg/kg). İndo ile ülser indüksiyonundan 10 dakika önce Timol sıçanlara oral olarak verilmiştir. Karaciğer fonksiyon enzimlerinden AST (Aspartat amino transferaz), ALT (Alanin amino transferaz ve LDH (Laktat dehidrogenaz) serum örneklerinde ölçülmüştür. TOD/TAK (Total oksidan durum/Total antioksidan kapasite), TNF-α (Tümör nekroz faktör-alfa) ve PGE2 (Prostaglandin E2) düzeyleri, eNOS (Endotel nitrik oksidsentaz) ve Kaspaz-3 aktivitesi doku homojenat örneklerinde değerlendirilmiştir. Ayrıca karaciğer kesitleri üzerinde çeşitli histopatolojik incelemeler (Hematoksilen-Eozin, Periyodik asit-Schiff, Kongo Kırmızısı) yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, İndo muamelesi hepatik enzimler, TNF-α ve eNOS ve Kaspaz-3 aktivasyon seviyelerini önemli ölçüde artırmış, buna karşın PGE2 düzeylerini düşürmüştür. Dahası, artan TOD ve düşen TAK seviyeleri ile kanıtlandığı gibi belirgin bir şekilde oksidatif strese yol açmıştır. Bununla birlikte Timol tedavisi bu parametrelerde özellikle 250 mg/kg dozunda önemli bir iyileşme sağlamıştır. Diğer taraftan 500 mg/kg Timol ile tedavi bu parametreleri İndo ile tedavi edilen gruptakinden çok daha kötü etkilemiştir. Sonuç olarak, Timol uygulamasının İndo toksisitesine bağlı karaciğer hasarını önemli ölçüde iyileştirdiği tespit edilmiştir. Timol'ün 250 mg/kg dozunda bu pozitif etkisi PGE2 sentezini yükseltme, anti-oksidatif ve anti-inflamatuar etkileri aracılığıyla olabilir.