Çin'deki Doğrudan Yabancı Yatırım Belirleyicilerinin Çekim Modeli Çerçevesinde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH KARAKUŞ
Danışman: Dilek Özdemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğrudan yabancı yatırım genel bir tanımla, yatırımcı bir firmanın kendi ülkesi dışında bir ülkede yeni bir firma kurma, mevcut bir firmayı satın alma, bir firma ile birleşme, bir firmanın sermayesini artırmak yoluyla ortaklık kurma gibi yöntemlerle yapılan ve ev sahibi ülkeye teknoloji, girişimcilik, yönetim ve organizasyon becerisi getiren uzun dönemli yatırımdır. Günümüzde yaşanan ekonomik krizlere rağmen gücünü koruyabilen Asya ülkelerinin özellikle de Çin'in ekonomik gücüne yabancı yatırımları ülkesine çekerek ulaşması, bu başarının üzerine çalışma yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca gelişmekte olan ve 1978 Reformlarına kadar içine kapanık bir ülke iken ülkesine çektiği doğrudan yabancı yatırımlar sayesinde dünyanın en büyük ikinci ekonomik gücü konumuna gelen Çin'in Türkiye için önemli bir model olması da bu çalışmanın yapılmasında etkili olmuştur. Çin'e yapılan DYY'leri belirleyen faktörlerin, 1998-2017 dönemi ele alınarak çekim modeli çerçevesinde analiz edildiği çalışmada, bağımlı değişken olarak doğrudan yabancı yatırımlar, bağımsız değişken olarak ise kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla, ülkelerin başkentleri arasındaki mesafe, reel efektif döviz kuru, finansal özgürlük, serbest ticaret anlaşması, komşuluk ve aynı dili konuşma değişkenleri belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, KBGSYH'daki artış, serbest ticaret antlaşması yapma, finansal özgürlük ve aynı dili konuşmak DYY'leri arttırırken, mesafedeki ve reel effektif döviz kurundaki artış ise doğrudan yabancı yatırımları negatif etkilediği, komşuluk ilişkisinin ise DYY'ları etkilemede anlamsız olduğu bulgusu elde edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Çin ve Türkiye için daha fazla DYY çekebilmek adına uygulanabilecek politika önerilerinde bulunulmuştur.