COVID-19 nedeniyle takip edilen hastalarda serum periostin, matriks metalloproteinaz-7, TGF beta ve IL-18 düzeyinin klinik seyir ve prognozla ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET EREN TUNA
Danışman: Buğra KERGET
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: COVID-19'da (Koronavirüs hastalığı 2019) inflamatuar ve antiinflamatuar dengede rol oynayan sitokinlerin hastalığın seyrinde önemli rol oynadığı gösterilmiştir. Çalışmamızda erken dönem COVID-19 pnömonisi ile takip edilen hastalarda periostin, Transforming Growth Factor-Beta (TGF-β), IL (İnterlökin)-18 ve MMP (Matriks Metalloproteinaz)-7 düzeylerinin klinik seyir ve mortalite ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Haziran 2021 – Ekim 2021 tarihleri arasında tanısı Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ile doğrulanmış yatırılarak takip edilen 150 hasta ve 30 sağlıklı kontrol grubu çalışmamıza dahil edildi. Makrofaj aktivasyon Sendromu (MAS) gelişen hastalar Grup 1, gelişmeyen hastalar ise Grup 2 olmak üzere iki gruba ayrıldılar. Hastalardan yatış sırasında serum Periostin, MMP-7, TGF-β, IL-18 düzeylerinin ölçümüne yönelik serum örneği Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay (ELISA) yöntemi ile çalışılmak üzere alınarak -80 derecede saklandı. Bulgular: Periostin, MMP-7 ve IL-18 düzeylerinin COVID-19 hastalarında kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlendi (p<0.001 hepsi için). Periostin ve MMP-7 düzeyleri Grup 1 hastalarda Grup 2 hastalara göre istatiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p<0.001 hepsi için). Periostin, MMP-7, IL-18 ve TGF-β düzeylerinin mortalite gözlenen hastalarda istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek olduğu gözlendi (p=0.04, <0.001, <0.001, <0.001 sırası ile). ROC eğrisi analizinde MMP-7 için 2.66 ng/ml kestrim değeri olarak alındığında %90 gibi bir yüksek sensvitiviteye sahip olduğu bulundu. Sonuç: COVID-19 pnömonisi nedeniyle takip edilen hastalarda erken dönemde her hastaya standart tedavi verilmesine karşın hangi hastada MAS gelişeceği öngörülememektedir. Çalışmamız verileri doğrultusunda erken dönemde bakılan periostin ve MMP-7 düzeylerindeki yüksekliğin bu hastalarda MAS gelişimini öngörebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: COVID-19, Makrofaj Aktivasyon Sendromu, Periostin, TGF-β, IL-18, MMP-7