GENİSTEİNİN KARACİĞER KANSERLİ HÜCRE HATTINDA CD36 LİPİD RESEPTÖRÜ VE LİPİD PROFİLİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU KILIÇ
Danışman: Fatma Betül Özgeriş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Genistein adlı izoflavon antioksidan maddenin karaciğer kanserli ve sağlıklı hücreler üzerinde uygulanarak, antioksidan aktivitesine, canlılığa, CD36 lipid tarnsportu miktarına etkisine ve hücrenin genel lipid profiline etkisini incelemeyi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Hücre kültürleme ile hücreler ilaç uygulamasına hazır hale getirilmiştir, MTT (3-(4,5-dimetiltiazol-2-il)-2,5-difeniltetrazolyum bromür) testi ile canlılık ölçümü yapılmıştır. CD36 elisa kiti kullanılarak hücrelerde Genisteinin CD36'ya etkisine bakılmıştır. Ayrı ayrı SOD, GSH, MDA, MPO ve GPx testleriyle bu antioksidan parametreleri incelenmiştir. Red Oil O boyama Kiti ile hücrelerin genel lipid profili incelenmiştir. Bulgular: HepG2 hücrelerinin genistein ile 6.25-200 μg/mL konsantrasyonlarda 48 saat muamele edilmesinin ardından MTT testi uygulanmıştır. MTT testinin sonuçlarına göre genisteinin (IC50: 35.34±0.924) 6.25-25 µg/mL (p>0.05, p<0.01) konsantrasyonlarda hücre canlılığında kontrole kıyasla bir azalma olduğu fakat hücre canlılığını %50'nin altına düşüremediği; 50-200 µg/mL (p<0.001) konsantrasyonlarda ise kontrole kıyasla önemli antikanser aktivite gösterdiği ve hücre canlılığını %50'nin altına düşürdüğü gösterilmiştir. Bununla birlikte pozitif kontrol olarak kullanılan MTX'in (IC50: 24.35±0.681) 6.25-25 µg/mL (p<0.01, p<0.001) konsantrasyonlarda kontrole kıyasla hücre canlılığında azalma olduğu fakat hücre canlılığını %50'nin altına düşüremediği; 50-200 µg/mL (p<0.001) konsantrasyonlarda antikanser aktivite göstererek hücre canlılığını %50'nin altına düşürdüğü belirlenmiştir. ELİSA kiti sonuçlarına göre HepG2 hücrelerinde CD36 için Genisteininin MTX'e göre daha etkin(p:0.002*), kontrol grubuna göre çok daha etkin(p:<0.001**) olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında MTX'in de kontrol grubu uygulamasına göre daha etkin olduğu belirlenmiştir (p:<0.001**). HDF hücrelerinde ise Genisteinin kontrol grubuna göre CD36 üzerinde daha etkin olduğu belirlenmiştir(p:0.002**). Bunun yanında MTX'in de kontrol grubuna göre daha etkin olduğu belirlenmiştir(p:0.048*). Antioksidan parametreleri tayinlerinde HepG2 hücrelerinde MTX MDA değerleri kontrol grubunda anlamlı bulunurken(p:0.031*) HDF hücrelerinde Genistein GPx değerleri kontrol grubunda anlamlı bulunmuştur(p:<0.001**). Red Oil O Boyama analizi sonucunda Genisteinin merman lipid birikimini HepG2 hücrelerinde azalttığı belirlenmiştir. Sonuç: HepG2 karaciğer kanserli hücre hattında Genistein tedavi edici etki gösterir. Genistein HepG2 hücre hattında CD36 ve MDA ekspresyonunu etkiler ve hücre lipid birikimini azaltır, HDF hücre hattında ise CD36 ve GPx ekspresyonunu etkiler. Anahtar Kelimeler: CD36, fenolik bileşik, genistein, kanser, karaciğer, lipid