Video görüntülerinden sperm hareketlerinin otomatik takibi ve analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İNAS ALARABI

Danışman: Gülşah Tümüklü Özyer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kısırlığın (infertalite) belirlenmesinde sperm hareketliliğinin analizi önemlidir ancak bu hareketlilik analizinde kullanılacak olan parametreleri otomatik olarak belirlemek oldukça zordur. Uzmanlar mikroskop görüntülerini inceleyerek ve tahlil sonuçlarına göre tanı koyabilmektedir. Bu durum hem zaman açısından maliyetlidir hem de doğrudan uzman hekimin tecrübesine bağlı olarak yanlışlar yapılabilir. Bu motivasyon ile bu tezde amacımız sperm hareketlerini video görüntülerinden otomatik olarak takip eden ve hareketlilik parametrelerini hesaplayan bir sistem geliştirmektir. Yöntem: Mikroskop video görüntüleri kullanılarak sperm hareketlilik parametreleri çıkartıldı. Video görüntülerinden spermleri ayrıştırmak için arka plan çıkarma yöntemi kullanıldı. Görüntüde tespit edilen sperm bölgeleri ortak olasılıklı veri ilişkilendirme filtresi ile ayrıştırıldı ve etkileşimli çoklu model tekniği ile birleştirilerek sperm hareketleri takip edildi. Spermlerin hareket bilgilerinden hareketlilik parametleri hesaplandı. Bulgular: Etkileşimli çoklu model tekniğinin, manevra hareketleri ile spermin takibinde etkili sonuçlar verdiği gözlemlendi. Ortak olasılıklı veri ilişkilendirme filtresi, karmaşık koşullar altında sperm hareketlerinin takibini başarı ile sağladı. Farklı nesne takibi algoritmaları ile karşılaştırıldığında, önerilen algoritma daha doğru sonuçlar verdi, ancak nispeten daha uzun süre aldı. Sonuç: Kısırlığı belirlemek için dinamik sperm hareketlilik parametrelerini zaman içinde sınıflandırmak için ölçebilen güçlü bir otomatik çoklu sperm tespit ve izleme algoritması sunuldu. IMM-DA ve DA olmak üzere iki izleme algoritması seti değerlendirildi. Deneysel sonuçlar incelendiğinde, spermlerin takibi için IMM-JPDAF algoritmasının en yüksek doğruluk değerlerini verdiği gözlemlendi. Anahtar Kelimeler: sperm hareketliliği analizi, arka plan çıkarma, veri ilişkilendirme, çoklu model etkileşim.