Konstitüsyonel puberte gecikmesi olan erkek çocuklarda kemik turnover markırları ve kemik mineral dansitesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN DÖNERAY
Danışman: Zerrin Orbak
Özet:IV Konstitüsyonel Puberte Gecikmesi Olan Erkek Çocuklarda Kemik Turnover Markırları ve Kemik Mineral Dansitesi Puberte gecikmesi kız ve erkek çocuklarda sekonder seks karakterlerinin ortalama görülme yaşından en az 2 SD (yıl) geç belirmesj olarak tanımlanmaktadır. Erkek çocuklarda gecikmiş pubertenin en sık nedeni konstitüsyonel puberte gecikmesi (KPG)'dir. Pubertal dönem hızlı bir büyüme ve kemik mineralizasyonunda artma ile karakterize bir süreç olup bu çalışma ile hem erkek çocuklardaki puberte fizyolojisi değerlendirildi hem de KPG'li çocuklardaki kemik mineralizasyonu ve kemik turnover markırlarının nasıl etkilendiği araştırıldı. Bu amaçla KPG'li grupta 15 ve Tanner evrelemesine göre pubertenin 5 farklı evresinin herbir evresi için 15'er sağlıklı erkek çocuk aldındıındı. Tüm çocukların antropometrik verileri ve kemik yaşları saptandı. Serumlarında; kalsiyum (Ca), fosfor(P), kemiğe spesifik alkalen fosfataz (K-ALP), parathormon (PTH), follikül stümülan hormon (FSH), luteizan hormon (LH), total ve serbest testosteron, östradiol, seks hormon bağlayan globulin (SHBG) ve idrarlarında; Ca, kreatinin (Cr), sodyum (Na) ve deoksipridinolin (Dpd) düzeyleri değerlendirildi. Son olarak L1-L4 vertebralarmdan kemik mineral dansitesi (KMD) ölçümleri yapıldı. Her bir parametre için KPG'li ve evre I olgular önce kendi aralarında sonra pubertenin diğer evreleri ile ayrı ayrı karşılaştırıldı. Tüm parametrelere göre KPG'li ve evre I olgular arasında anlamlı farklılığın olmadığı bulundu. KPG'li ve evre I olguların diğer evrelerle karşılaştırılmasında; hem KPG'li hem de evre I olguların kemik yaşı ve vücut ağırlığı değerlerinin evre II, boy uzunluğunun evre 111, K-ALP ve PTH'ın evre III, FSH ve LH'ın evre IV, östradiol'un evre II, total ve serbest testosteron'un evre III ve KMD'nin evre lll'den itibaren anlamlı artış gösterdiği, SHBG'nin evre V, Ca'nın evre lll'den itibaren anlamlı olarak azaldığı ve oral Ca alımı ile idrar Ca/Cr, Dpd düzeyleri için anlamlı farklılığın olmadığı saptandı. KMD'nin ilerleyen puberte evrelerinde progresif bir şekilde arttığı ve seks steroidleri içinde en iyi korelasyonu östradiol ile gösterdiği bulundu. Bölgemizdeki erkek çocuklarda pubertenin başladığını göstermede totaltestosteron için 50 ng/dl ve serbest testosteron için 1.2 pg/dl'lik değerlerin kullanılabileceği saptandı. Sonuç olarak; KPG ile evre I (prepubertal) çocuklar arasında L1-L4 vertebralardan ölçülen KMD ve kemik turnover markırları için farklılık görülmedi. Pubertenin ileri evreleri ile KMD'nin en iyi korelasyonu östradiol ile gösterdiği saptandı. Anahtar kelimeler: konstitüsyonel puberte gecikmesi, kemik mineralizasyonu, kemik turnover markırları, seks hormonları, parathormon