Bilgisayarlı ve bilgisayarsız kodlama eğitimi alan ortaokul öğrencilerinin bilişsel yük, bilgi işlemsel düşünme ve bilgi işlemsel kimlik düzeylerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR YEĞEN

Danışman: Zeynep Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada bilgisayarsız kodlama eğitimi alan öğrenciler ile bilgisayarlı kodlama eğitimi alan öğrenciler arasındaki bilgi işlemsel kimlik düzeyine, bilgi işlemsel düşünme becerisine ve öğrencilerin bilişsel yük düzeylerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu değişkenlerin seçilme sebebi, bilgisayarsız ve bilgisayarlı kodlama etkinliklerinin 21. yy. becerileri arasında gösterilen bilgi işlemsel düşünme becerisine, bilişsel yüklerine ve bilgi işlemsel kimliklerine etkilerinin hangi düzeyde olduğuna bakmak ve disiplinler arası alanlarda öğrencilerin bunları ne sıklıkta kullanabildiğini ölçmektir. Yöntem: Bu çalışmada son test şeklinde code.org grubu, bilgisayarsız kodlama grubu ve scratch grubu olmak üzere üç grup bulunmakta, mevcut durumun ne olduğuna bakıldığı bu çalışmada araştırma desenlerinden betimsel araştırma deseni kullanılmıştır. Her üç gruba da ayrı ayrı son test uygulamaları yapıldıktan sonra incelemeler yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ortaokulda öğrenim görmekte olan 6. sınıf öğrencileri oluşturmakta, örneklemini ise 2023-2024 eğitim öğretim yılında Muş ilinde bulunan ortaokullarda eğitim görmekte olan toplam 34 ( bilgisayarsız kodlama : 9, code.org : 11, scratch : 14 ) öğrenciden oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında Bilgi İşlemsel Düşünme Ölçeği, Bilgi İşlemsel Kimlik Ölçeği ve Bilişsel Yük Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemleri kullanılarak ortalama ve standart sapma değerleri incelenmiştir. Bulgular: Bilgisayarsız kodlama grubu, code.org grubu ve scratch grubu arasında ortalama anlamında bilgi işlemsel kimlik, bilgi işlemsel düşünme ve bilişsel yük ölçekleri sonunda bilgisayarsız kodlama grubunun en yüksek değere sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Alt faktörler açısından incelendiğinde bilgisayarsız kodlama grubunda bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde programlama bağlantısı, bilgi işlemsel düşünme ölçeğinde işbirlilik, bilişsel yük ölçeğinde ilgili bilişsel yük; code.org grubunda bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde programlamaya yakınlık, bilgi işlemsel düşünme ölçeğinde yaratıcılık, bilişsel yük ölçeğinde ilgili bilişsel yük; scratch grubunda ise bilgi işlemsel kimlik ölçeğinde programlama gerçekleştirme, bilgi işlemsel düşünme ölçeğinde işbirlilik, bilişsel yük ölçeğinde ilgili bilişsel yük ortalamaları en yüksek düzeyde bulunmuştur. Sonuçlar: Yapılan çalışmada bilgisayarsız kodlama, code.org ve scratch grupları arasında bilgi işlemsel düşünme, bilgi işlemsel kimlik ve bilişsel yük açısından en yüksek ortalamaya sahip olan grup bilgisayarsız kodlama grubu olmuştur. Kodlama eğitiminde bilgisayarsız kodlama etkinliklerinin bilgisayarlı kodlama etkinliklerine göre bilişsel yüke daha olumlu etkisinin olduğu, bilgi işlemsel kimlik düzeyini belirlemede daha etkili olduğu ve bilgi işlemsel düşünme becerisine daha olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Bilgisayarsız kodlama etkinlikleri yapılan gruplarda aktif katılımın, işbirlilik etkisinin, kullanılan etkinlikler açısından görsel ve işitsel anlamda daha etkin olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: kodlama, bilgi işlemsel düşünme, bilgi işlemsel kimlik, bilişsel yük, bilgisayarsız kodlama, bilgisayarlı kodlama, code.org, scratch