Ekzosom tabanlı ilaç taşıma sisteminin glioblastoma tedavisinde kullanım potansiyelinin in vitro ve in vivo deneysel modellerde araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SIDIKA GENÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zeynep Çakır
Eş Danışman: Ahmet Hacımüftüoğlu
Özet:Amaç: Çalışmamızda in vivo ve in vitro ortamında Truva atı gibi kullanılarak eksozom veziküllerine kemoteropotik ajanların yüklenmesi ile yeni ilaç taşıyıcı sistem oluşturulması ve bu taşıyıcı sistem ile GBM kanser tedavisi yapılması amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışmamız in vitro ve in vivo kısımlarından oluşmaktadır. İn vitro kısmında; T-98G hücre hattından eksozomlar izole eldilerek karakterizasyon deneyleri (TEM, zetapotansiyeli ve topografik görüntüleme) yapılmıştır. Karakterize edilen eksozomlara Temazolamid ilac emdirilmiştir. Daha sonra ilaç salım, MTT, LDH, TAK, TOS, GR, Flow Stometri, yanı sıra genetik analizi yapılmış ve istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. İn vivo çalışmamızda ise glioblastoma ratlarda sırta injekte edilerek beyin kanser modeli oluşturulmuş, deney sonunda histopatolojik inceleme yapılmıştır. Bulgular: MTT sonuçlarına göre nöron hücrelerinde en fazla canlılık oranında düşüş TMZ 800 ng/ml grubunda gözlendi (%38). T98-G hücre hattında ise en fazla azalma Eksolimer-TMZ 800 ng/ml konsantrasyonunda görüldü. Flow stometri, LDH, GR, TAS ve TOS analizlerinden elde ettiğimiz sonuçlar MTT ile korelasyon gösterdi. Kaspaz 8 geni nöron ve T98-G hücresinde TMZ 800 ng/ml grubunda up-regüle olmuştur. PTEN gen ekspresyonunda anlamlı değer bulunmazken L1CAM, MGMT ve B2M genlerinde nöron hücrelerinde Eksozom 200 ng/ml grubunda ekspresyon seviyesi artarken T98-G hücresinde Eksolimer-TMZ 800 ng/ml grubunda düşüş görüldü. TP53 gen seviyesi sadece T98-G hücre hattında Eksolimer-TMZ 800 ng/ml grubunda artış göstermiştir. İn vivo çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz histopatolojik görüntülere göre Eksolimer-TMZ 200 µg/ml grubunda kanser bölgesinde anlamlı derecede azalma olduğu tespit edildi. Sonuç: Özel moleküllere sahip eksozom ile nanoteknolojinin birleştirilmesi ve kansere hedeflendirilmesi kanser tedavisine yeni bir bakış açısı getirecektir. Bu yönleriyle çalışmamız literatüre yeni bir bilgi sunacaktır. Anahtar Kelimeler: Eksozom, glioblastoma, real -time PCR, TEM