Psödoeksfoliasyon sendromu ve psödoeksfoliasyon glokomunda TGF-beta sinyal yolağı ile serum maresin 1 düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA TUĞÇE YAVUZ ÖZTÜRK
Danışman: İbrahim KOÇER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psödoeksfolyatif sendrom (PES) ve psödoeksfolyatif glokomlu (PEG) olguların serum örneklerinde TGF-beta 1 ve Maresin 1 seviyelerini karşılaştırmak ve Maresin 1 düzeyi ile bu hastalıkların etyopatogenezi arasındaki ilişkiyi araştırmak. Gereç ve Yöntem: Prospektif, karşılaştırmalı çalışmamıza 30 PES'li, 30 PEG'li ve rutin göz muayenesi normal olan 30 kontrol grubu olmak üzere toplamda 90 olgu dahil edildi. Bütün gruplardaki olgular ayrıntılı oftalmolojik muayeneden geçirildikten sonra aplanasyon tonometresi ile göz içi basınç (GİB) değerleri ölçüldü. Humphrey otomatize görme alanı cihazı ile 30-2 standart eşik testi kullanılarak görme alanı ölçümleri yapıldı. Tüm hastalara Retina Sinir Lifi Tabakası kalınlık (RSLT) ölçümü ve 'Gangliyon Cell Complex' (GCC) ölçümü yapıldı. Pakimetri ile merkezi kornea kalınlık (MKK) değerleri ölçüldü. Alınan serum örneklerindeki TGF-beta 1 ve Maresin 1 düzeyi ölçümü ELİSA yöntemi ile gerçekleştirildi. Gruplar arasındaki istatistiksel farklılıkları değerlendirmek için GraphPad Prism 5 sürümü kullanıldı. Parametrik değerleri karşılaştırmak için One Way ANOVA ve ardından Tukey HSD kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık değeri p < 0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Kontrol grubunun yaş ortalaması 64.6±7.62 (51-78 yaş) iken, PES'li (grup 1) hastaların 71.03±5.50 (59-80 yaş), PEG'li (grup 2) hastaların ise 69.03±6.53 (51-79 yaş) idi. Gruplar arasında yaş açısından anlamlı fark kontrol grubu ile Grup 1 ve Grup 2 arasında saptandı (p = 0.001). Grup 1 ve grup 2 arasında ise yaş açısından anlamlı fark saptanmadı. Kontrol grubunun %53.3'ü kadın, %46.7'si erkek iken, PES'li (grup 1) hastaların %30'u kadın, %70'i erkek, PEG'li (grup 2) hastaların ise %40'ı kadın, %60'ı erkek idi. Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı bir fark yoktu (p=0.181). TGF-beta 1 değerleri kontrol grubunda 12,26 ± 2,01 (7,08-15,48 ng/ml), PES'li grupta 16,25 ± 1,39 (13,24-18,37 ng/ml) iken, PEG'li grupta 17,00 ± 1,41 (13,98-19,76 ng/ml) idi. Maresin 1 değerleri kontrol grubunda 1712,24 ± 122,62 (1471,2-1923,6 pg/ml), PES'li grupta 1571,92 ± 109,38 (1200,1-1758,5 pg/ml) iken PEG'li grupta 1458,67 ± 130,88 (1204,4-1593,2 pg/ml) idi. TGF-Beta 1 düzeyleri PES'li ve PEG'li hastalarda, sağlıklı kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir şekilde yüksek bulundu (p<0,0001). PES'li ve PEG'li serum TGF-Beta 1 seviyeleri arasında ise anlamlı bir fark görülmedi. Maresin 1 seviyelerinin ise PES'li ve PEG'li grupta, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düşük olduğu; PEG'li grup Maresin 1 seviyelerinin de PES'li gruba kıyasla anlamlı bir şekilde düşük olduğu bulundu (p<0,005). Sonuç: PES'li ve PEG'li hastaların serum TGF-beta 1 ve Maresin 1 düzeyleri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında; TGF-beta 1 ve Maresin 1 düzeyleri arasında zıt yönde bir ilişki olduğunu tespit ettik. Yüksek Maresin 1 düzeylerinin, TGF-beta 1'in dokudaki fibrojenik ve enflamatuar etkilerini inhibe ederek, PES ve PEG patogenezinde koruyucu bir role sahip olabileceği, dolayısıyla serum Maresin 1 seviyesinin, PES'li gözlerin PEG'e dönüşmesini engellemekte önemli bir endojen mediatör olabileceği söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Eksfoliasyon sendromu, glokom, TGF-beta 1, patogenez, göz hastalıkları