COVİD-19 pandemi sürecinin aile içi şiddet vakalarına etkisi: Adli tıbbi değerlendirme yapılan olgular üzerinden retrospektif bir analiz
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER KURAN
Danışman: Mustafa Talip ŞENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erzurum Atatürk Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalına 1 Ocak 2019 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasındaki 5 yıllık süreçte adli birimler tarafından gönderilen aile içi şiddet olgularının kapsamlı bir retrospektif analizinin gerçekleştirildiği bu çalışmada şiddet vakalarının demografik özellikleri, olay türleri, meydana geliş koşullarını ve adli raporlama süreçlerini detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmada retrospektif inceleme Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalında Ocak 2019 ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında 1-90 yaş aralığındaki erkek ve kadın bireyler için düzenlenen aile içi şiddet olgularında incelenmiştir (n=535). Çalışma kapsamında olguların arşiv kayıtlarından demografik veriler (yaş ve cinsiyeti), rapor talep eden kurum, yaralanmaya yol açan etiyolojik faktörlere ilişkin veriler, travmaya ilişkin veriler (olay türü, olay yeri, olay tarihi, rapor tanzimi için gönderen makam, yaralanmanın kimin tarafından yapıldığı, eşlik eden yaralanmalar, tedavi, iyileşme süreci), travma sonrası saptanan sekeller ve ceza kanunu kapsamında ve tazminat hukuku kapsamında rapor sonuçları araştırılmış ve elde edilen veriler SPSS 22.0 paket istatistik programında değerlendirilmiştir. İstatiksel analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; toplam 535 olayın %72,7'si (n=389) eş veya partner kaynaklı şiddet olarak kaydedilmiştir. Şiddet faillerinin %94,8'i (n=507) yetişkinlerden oluşurken, çocuk ve ergen faillerin oranı %5,2'dir. Şiddet olaylarının %94,6'sı ev içinde gerçekleşmiştir. En sık fiziksel saldırı yöntemi yumruk (%35,5) olup, darp/fiziksel şiddet olguları toplamın büyük bir kısmını (%82,7) oluşturmaktadır. Lezyonların en yüksek oranı %16,8 ile kolda görülmektedir. Adli olguların %79,8'i Basit Tıbbi Müdahale ile giderilebilirken, %13,8'i ise daha ciddi sağlık sorunlarına yol açan olgulardır. 535 olgunun %93,6'sı TCK 86-87. maddelerine göre yaralanma kapsamındadır. Kadın olguların oranı 2019'da %4,1 iken, 2022'de %48,6'ya çıkmıştır. 18 yaş altındaki en yaygın şiddet türü darp/fiziksel şiddettir. Pandemi dönemlerinde ortalama ISS skoru anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sonuç olarak COVID-19 pandemisinin aile içi şiddet olgularının dinamiklerini önemli ölçüde etkilediği ve özellikle partner şiddeti ile ev ortamında gerçekleşen olayların belirgin şekilde öne çıktığı belirlenmiş; elde edilen bulgular, koruyucu sağlık politikalarının güçlendirilmesi ve adli tıp uzmanlarının mağdurlara yönelik destekleyici yaklaşımlarının geliştirilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Adli Tıbbi Değerlendirme, Aile İçi Şiddet, Covid-19, Retrospektif Çalışma.