Bipolar Bozukluk ile Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Hastalarında HIF1alfa ve HIF1 ile İlişkili miRNA Düzeylerinin Değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tuğba KOCA LAÇİN

Danışman: Esat Fahri Aydin

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı BB tip I tanılı hastalar, DEHB tanılı hastalar ile sağlıklı kontrollerde periferik kanda HIF1-alfa protein düzeyi ve HIF1’i hedefleyen miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, miRNA-433 düzeylerinin incelenmesi ve her iki hastalığın patogenezinde olası ortak yerinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya 51 DEHB, 51 BB tip I tanılı hasta ve 51 sağlıklı gönüllü alındı. Katılımcılara SCID-V, sosyodemografik ve klinik veri formu, YMDÖ, HDDÖ, ASRS-v1.1 ve Sabahlılık-Akşamlılık Ölçeği uygulandı. Tüm katılımcılardan periferik kan numuneleri alınarak HIF1-alfa protein düzeyleri ve miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-210, miRNA-429, miRNA-433 düzeyleri incelendi. Sonuçlar ve diğer klinik veriler analiz edildi. Bulgular: BB tip I ve DEHB tanılı hastalarda HIF1-alfa protein düzeyleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşüktü. BB grubunda kontrol grubuna göre; miRNA-18a, miRNA-155, miRNA-429 ve miRNA-433 düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek saptandı. BB’da DEHB’dekine kıyasla miRNA-429 ve miRNA-433 düzeyleri anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi. BB grubunda HIF1-alfa ve miRNA-429 düzeyleri arasında negatif yönlü korelasyon saptandı. Ayrıca ara kronotipli BB hastaları sabahçıl kronotiplerden anlamlı ölçüde daha yüksek miRNA-429 düzeylerine sahipti. DEHB’de miRNA’lar ve miRNA’ların HIF1-alfa ile ilişkisi tespit edilmedi. Sonuç: Bulgularımız; BB ve DEHB’nin patogenezinde HIF1-alfa’nın rolü olabileceğini; BB’da miRNA-18a, miRNA-155 ve miRNA-429 ve miRNA-433’ün etkili olabileceğini; BB’da HIF1-alfa’nın düzenlenmesinde miRNA-429’un payı olabileceğini ve BB’da miRNA-429’un kronotiple olası ilişkisini göstermiştir. Çalışmamız; BB ve DEHB’de HIF1-alfa protein düzeyi ve ilişkili miRNA’ların ekspresyon düzeylerinin hipoksi adaptasyonu ve kronotipi bağlamında değerlendirildiği ilk çalışmadır. Sonuçlarımızın BB ve DEHB’de olası hipoksi maruziyetinin moleküler mekanizmalarının aydınlatılması, hastalıkların gelişimini önleyici erken müdahaleler ve yeni terapötik hedefler için yol gösterici olması umut edilmektedir.